Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardigna

Loceri. Francesco, 8 annos, ghia in sardu pro una die in su museu etnogràficu de sa bidda

In Loceri, ocasione de sa manifestatzione Primavera nel cuore della Sardegna de custu fine de chida coladu, Francesco, unu pipiu de 8 annos, s’est improvisadu ghia turìstica e at acumpangiadu is bisitadores de su Museu Etnogràficu Sa Domu de s’Olia, contende sas traditziones locales cun sa mirada e sa boghe de unu pitzinnu.

Francesco est fìgiu de Alessandro e Barbara, gestores de su museu, e connoschet bene cada corratzu de cudda domo antiga chi custoit ogetos, istòrias e memòrias de sa tziviltade massaja ogiastrina. S’episòdiu est nàschidu in modu naturale: in s’ora chi su babbu fiat impinnadu cun una truma de turistas, Francesco at bidu chi unu segundu grustu de istràngios fiat isetende in foras sa muda sua. Duncas, sena bi pensare meda, at detzìdidu de los acumpangiare issu etotu intre sos aposentos de su museu. Cun seguresa e brègiu at ispiegadu a sos presentes sas vàrias setziones: dae s’aposentu de sa mola a su de su telàrgiu, dae su de sos bestires antigos a su de sos istrumentos musicales, finas a sa setzione archeològica. Su contu suo, arrichidu dae amentos e anèdotos intèndidos in famìlia, at corfidu a totus pro sa capatzidade de colare sena impedu dae s’italianu a su sardu. Francesco, difatis, est madrelimba sardu: sos babbos l’ant semper allegadu su loceresu dae minore e l’ant trasmìtidu cun orgòlliu s’amore pro sa cultura de sa terra sua.

Ma Francesco no est amantiosu traditziones e usàntizias antigas, tenet difatis un’àtera passione: sa mùsica sarda. Difatis est imparende a sonare s’organitu, istrumentu sìmbulu de sas festas populares isolanas, e a s’ispissu acumpàngiat su babbu Lisandru, fintzas issus sonadore de launeddas e fisarmònica, in sas professones de sa bidda. Pro Alessandro, chi in prus de gestire su museu est fintzas operadore linguìsticu in sos Ufìtzios de sa Limba Sarda de s’Ogiastra, sa mòvida de su fìgiu est prena de significadu: «Francesco at intesu in manera ispontànea su disìgiu de contare su museu e sa cultura locale. Custu faghet bìdere comente siat manna s’istima chi sos pipios podent isvilupare pro sa terra issoro giai dae minoreddos».

Sa Domu de s’Olia, posta in su tzentru istòricu de Loceri, est unu museu etnogràficu chi regollet trastos, ambientes e testimonias de sa vida massaja sarda, mescamente de sa produtzione de s’ògiu ghermanu. Unu logu de comunidade chi, gràtzias a  s’entusiasmu de unu pipiu, at dimustradu torra cantu su tempus coladu potzat devènnere parte bia de su presente.


Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018. Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2024-2025 LR 22/2018

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Sardigna

Su tribunale eclesiàsticu interdiotzesanu de sa Sardigna at cundennadu unu predi, don Valerio Manca de sa sede de Tèmpiu-Ampurias, pro abusos sessuales commìttidos in...

Sardigna

De immoe in susu, de s’acorpamentu iscolàsticu prevìdiu dae su PNRR, si nd’ocupat su Ministèriu de s’Istrutzione. A pustis de sa mancada aprovatzione de...

Isport

A pustis de bìndighi annos de ausèntzia, su grandu tziclismu de professionista, in fines, torrat a Sardigna. Oe, in s’Assessoradu regionale de su Turismu,...

Mundu

No est unu continente, no est un’istadu, ma su pòpulu suo si devet pòdere autodeterminare