Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardigna

Fogu in Àrthana e in Elini: grave meda su bilantzu

Una note de timòria in Àrthana e in Elini, in ue su fogu, cumentzadu chenàbura a merie, at sighidu brusiende a totu note. Su fronte est abarradu ativu a fundu de sa bidda de Elini, mentras iscuadras de Vìgiles de su Fogu, Forestale, Agentzia Forestas, Barratzellos, Amparu Tzivile e Fortzas de s’Òrdine ant traballadu sena pasu pro parare fronte a is fracas e amparare abitatziones, aziendas, olivàrios, meledos,istaddas e domos de sartu.

Su tzentru de coordinamentu de is sucursos s’est atopadu duas bias, a is 20 e a is 23. Sa viabilidade est abarrada regulare, mentras is interventos a terra si nche sunt cuntzentrados prus che totu in is àreas prus dìligas, a presu de is domos, de is istaddas e de is azendas in ue fiant presentes serbatojos de combustìbile e bòmbolas de Gpl.

Su fogu, alimentadu fintzas de su maestrale, chenàbura a merie s’est iscostiadu a bellu a bellu dae su comunale de Àrthana e nch’est caladu conca a Elini, in ue, in sa parte arta de sa bidda, is autoridades ant emandau s’òbrigu de evacuatzione de is abitatziones e unas deghe famìlias ant dèpidu lassare is domos issoro. Is mesuras de preventzione ant interessadu fintzas Àrthana, acanta su comunu at predispostu s’istesiamentu de is assistidos e de su personale de una comunidade de allògiu pro malàidos psìchicos. Àteras operatziones in contu de seguresa ant interessadu unas aziendas e unu tzentru ìpicu. Pro s’ora non resurtat chi ddoe tèngiat animales mortos.

A totu note is Vìgiles de su Fogu ant traballadu massimamente a ingìriu de is istruturas prus espostas: un’azienda edile, unu depòsitu de linnàmene e de bòmbolas de Gpl, istaddas e domos privadas. S’atzione de is iscuadras a terra ant permìtidu de pònnere in seguridade cuiles e abitatziones. Is pompieris, eris a note ebbia, ant dèpidu gestire prus de 40 mutidas de apretu.

S’aparatu de is Vìgiles de su Fogu at impinnadu 30 operadores e 13 mezos, cun iscuadras bènnidas dae Lanusè, Tortolì, Biddamanna Strisàili e duos repartos imbiados dae Nùgoro, in prus de un’autotzisterna e a un’unidade logìstica de rinfortzu. A costàgiu issoro ant operadu su Corpus Forestale e de Vigilàntzia Ambientale, s’Agèntzia Forestas, is Barratzellos, s’Amparu Tzivile e is Fortzas de s’Òrdine.

A s’arbeschidòrgiu, ant torradu a pigare su bòlidu fintzas is elicòteros e is aèreos: tres elicòteros regionales, duos Super Puma e duos Canadair, impinnados a betare abba in is tretos acanta su fogu est galu tenende e in is logus prus malos a ddoe lòmpere is iscuadras de terra. S’obietivu est de nde istudare totu is foghigeddos allutos, dae ue diat pòdere mòvere àteros intzèndios, e protzedire posca cun is operatziones de bonìfica e posta in seguridade de su territòriu.

Grave meda su primu bilantzu de is dannos a su patrimòniu boschivu. Su sìndigu de Àrthana, Angelo Stochino, at naradu chi a unu primu iscandàlliu su fogu at abrusiadu unas 150 e 200 ètaras, pro su prus in s’àrea de su cantieri forestale. Su primu tzitadinu, at bòlidu fintzas pònnere a notu comente su personale de su rimboschimentu in is ùrtimos annos siat coladu dae is prus de chentu dipendentes de unos cantos annos a oe a is atuales trinta, e medas de custos sunt pro si nche andare in pensione.

Dae s’Amministratzione comunale de Elini arribbat peristantu una cundenna forte pro su chi est acadèssidu e sa bighinàntzia a sa comunidade de Àrthana, fcorfida dae s’apretu. «Dae in antis a un’eventu gasi dannàrgiu, s’Amministratzione Comunale cundennat custa atzione criminale chi ponet a arriscu sa vida de sa gente, de is animales, de is cosas e de s’ambiente», si leghet in sa nota.

S’Amministratzione de Elini at in prus at torradu gràtzias a is Vìgiles de su Fogu, Corpus Forestale e de Vigilàntzia Ambientale, Forestas, Amparu Tzivile, Barratzellos, Fortzas de s’Òrdine, tzitadinos e voluntàrios chi ant operadu a totu merie e a totu note pro sarbare is abitatziones e su territòriu.

A pustis de is operatziones de bonìfica, s’aficu de is istitutziones at a sighire fintzas at a èssere su de valutare is disacatos e aviare su percursu de recùperu de is àreas corpidas.


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Cultura

Est mortu su professore Ernesto Nieddu, insinnante, prèside, istudiosu de archeologia e ricercadore amantiosu de sa limba sarda e de sa cultura de sa...

Sardigna

Unas 200 ètaras papadas dae su fogu intre Àrthana e Elini. Sa Procura de Lanusè at abertu unu fascìculu pro disaura ambientale: s’ipotizat un’orìgine...

Cultura

Su tìtulu sardu de s’editzione nùmeru bintisete de su Campionau Sardu de sa Murra est tocadu a is biddamannesos Nicola Monni e Fabio Floreddu....

Cultura

Cenàbara cincuxentus fèminas ant percursu iscrutzas is seti chilòmetrus intre Cabras e su bidditzolu de Santu Srabadoi. Cun s’arribu de Santu Srabadoeddu funt comintzaus...