Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardigna

Àrthana, a pustis de su fogu arribbat sa solidariedade, is voluntàrios donant sa proenda pro su bestiàmene

Unas 200 ètaras papadas dae su fogu intre Àrthana e Elini. Sa Procura de Lanusè at abertu unu fascìculu pro disaura ambientale: s’ipotizat un’orìgine dolosa. S’assessora Laconi bisitat is logos corfidos dae s’intzèndiu: istitutziones, voluntàrios e assòtzios si coòrdinant pro sustentare su territòriu.

A pustis de sa timoria e su distruimentu lassadu dae is fracas, a Àrthana est arribbadu unu singiale importante de solidariedade. Eris a mangianu, is voluntàrios de sa VAB Sinnai sunt lòmpidos a sa bidda ogiastrina cun unu càrrigu de foràgiu pro is aziendas dannificadas.  

Unu gestu simpre, ma significativu in manera piessigna in is oras sutzessivas a un’apretu. Pro pastores e aziendas agrìculas, difatis, su problema no est agabbadu cun sa moridura de su fogu: abbarrant is terrinos iscalabrados, is risursas pèrdidas e sa netzessidade de garantire a is pegos màndigu e assistèntzia.

Su fogu chi at corfidu is sartos de Àrthana e Elini at lassadu una ferta profunda in su territòriu. Segundu is primas istimas, sunt belle 200 is ètaras de padente brusiadu. Is framas, in prus, ant minetzadu is abitatziones e una chèntina de persones ant dèvidu lassare is domos issoro. Bator de custas ddas ant leadas a s’ospidale.

Pro nde istudare su fogu ant intervènnidu diversos mèdios aèreos, cumpresos is Canadair. Una bia cumpletadas is bonìficas est cumintzadu su contu de is dannos, e sa Procura de Lanusè at abertu un’inchesta.

In su fascicolo est ipotizadu su reatu de disastru ambientale e no est esclùdida s’orìgine dolosa de su fogu.

Eris a mangianu, Àrthana e Elini ant retzidu sa bìsita de s’assessora regionale a s’Ambiente Rosanna Laconi, de su cunsigeri regionale Salvatore Corrias e de is rapresentantes de su Corpus Forestale, de Forestas, de is Vìgiles de su Fogu e de s’Amparu Tzivile.

Sa delegatzione at fatu bisitadu is àreas prus corfidas pro averguare deretu is cunditziones de su territòriu e posca at adobiadu is amministradores locales e is voluntàrios. Unu momentu de solidariedade cun is comunidades corfidas, ma fintzas un’ocasione pro torrare gràtzias a totu is fèminas e is òmines impinnados is oras prus malas de s’apretu.

S’assessora Laconi, in sa s’aposentu de su cunsìgiu comunele de Àrthana, pro s’ocasione portaiat una màllia de Forestas. Unu sèberu simbòlicu pro sutaliniare sa capatzidade de su sistema regionale de parare fronte s’emergèntzia: «Dda pòngio pro dimustrare chi semus unu sistema mannu. S’Amparu tzivile regionale est una màchina ispantosa e semper prus efitzente».

Dae su còmpudu de is dannos nd’est essida a campu fintzas sa netzessidade de afortiare is trastos de preventzione e de interventu.

Su cunsigeri regionale Salvatore Corrias at ispiegadu chi, comente Regione Sardigna, ddoe tenet sa voluntade de aumentare is mesuras de previsione e preventzione, fintzas cun sistemas aeromòbiles a pilotàgiu remotu e servìtzios satellitares de osservatzione a sustennu de s’Amparu tzivile. Pro custos interventos sa RAS at istantziadu 12 milliones de èuros in s’ùrtima lege de variatzione de bilantzu.

Intre is punnas inditadas fintzas su de fàghere de s’aeroportu de Tortolì-Arbatassa un’infrastrutura de riferimentu a sustennu de su sistema territoriale, avalorende su ruolu de su Tzentru operativu provintziale de Santu Còsomo de Lanusè, e su de garantire s’operatividade prena de is interventos a de note puru.

«Deo creo ca custu siat su mìnimu», at iscritu Corrias, ponende però a notu chi meda at a dipèndere fintzas dae sa capatzidade de sa comunidade de torrare a iscobèrrere su valore ambientale e econòmicu de su territòriu.

In custu iscenàriu, su gestu de is voluntàrios de sa VAB Sìnnai tenet unu significadu de importu.

A pustis de su fogu, difatis, sa netzessidade est sa de agiudare in manera cuncreta chie at tentu dannu dae s’intzèndiu, mescamente massajos e pastores.  Pro Àrthana e Elini su caminu cara a sa normalidade at a èssere longu. Abbarrant galu de valutare is disacatos ambientales, agrìculos e econòmicos e tocat a iscobèrrere is càusas de s’intzèndiu. Ma intre is terras infoddinadas, atziones cuncretas comente a sa de sa VAB Sinnai rapresentant giai unu singiale importante.

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Cultura

Est mortu su professore Ernesto Nieddu, insinnante, prèside, istudiosu de archeologia e ricercadore amantiosu de sa limba sarda e de sa cultura de sa...

Cultura

Su tìtulu sardu de s’editzione nùmeru bintisete de su Campionau Sardu de sa Murra est tocadu a is biddamannesos Nicola Monni e Fabio Floreddu....

Cultura

Cenàbara cincuxentus fèminas ant percursu iscrutzas is seti chilòmetrus intre Cabras e su bidditzolu de Santu Srabadoi. Cun s’arribu de Santu Srabadoeddu funt comintzaus...

Cultura

Ddoe ant fueddus chi non narant una cosa ebbia. Ammentant logus, personas, arregordus. Contant una manera de castiai su mundu. Est a inghìriu de...