Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Cultura

Imparare s’italianu cun Grazia Deledda a chent’annos dae su nobel: “Canne al vento” comente testu de iscola

Ocannu, comente est nòdidu, si tzèlebrat su tzentenàriu de su cunferimentu de su Prèmiu Nobel pro sa Literadura a Grazia Deledda, assignadu in Istocolma su 10 de nadale 1926. Sunt giai medas is initziativas in programa in Sardigna e in su mundu pro ammentare custu anniversàriu importante: eventos culturales, mustras, fèstival literàrios e progetos artìsticos pro torrare a iscobèrrere e a avalorare s’òpera sua, mescamente pro dda fàghere connòschere a is levas noas. Pro mèdiu de leturas, fainas artìsticas e de libros a indonu in is iscolas, si bolet fàghere connòschere galu de prus sa grandu iscritora sarda e su s’acàpiu ùnicu e fungudu chi issa aiat cun sa terra e sa cultura de s’Ìsula.

Nointames su Nobel retzidu in su 1926, Deledda est a s’ispissu ausente in is antologias e in is programas iscolàsticos ufitziales, creende unu “bòidu culturale” mannu in su connoschimentu de sa literadura italiana de su Noighentos (Mazza, 2017). S’òpera de Deledda, cun s’anàlisi sua de is drammas psicològicos e de is dinàmicas sotziales de sa Sardigna, rapresentat unu patrimòniu literàriu de fundamentu e un’ocasione pro avalorare sa prospetiva feminile in sa literadura italiana.

Grazia Deledda, pesada in Nùgoro, sa limba mamma sua fiat su sardu, fiat andada a iscola pagos annos ebbia e posca aiat megioradu sa connoschèntzia de s’italianu a traessu de leturas e temas iscritos cun s’agiudu de una maistra privada. Custu percursu autodidàticu creat unu parallelu interessante cun Canne al vento, comente trastu didàticu: gasi comente Deledda at imparadu sa limba cun sa pràtica e sa letura, como is istudiantes podent imparare s’italianu gràtzias a su romanzu suo.

Difatis, in ocasione de su tzentenàriu de s’intrega de su prèmiu Nobel a Grazia Deledda, in s’agabbu de mese de idas 2025, pro sa domo imprentadora NOR, est essidu Canne al vento: testo didattico per l´apprendimento della lingua italiana. S’òpera si proponet comente trastu didàticu pro istudiantes de italianu L2 e podet èssere impreadu fintzas dae is istudiantes italianos de is classes mèdias. S’editzione dd’nt contivigiada Tania Sanna, Laura Medda e Cinzia Marongiu, acadèmicas impinnadas dae annos in is setores de sa didàtica de s’italianu comente segunda limba e de sa literadura italiana. S’introduida a su libru, firmada dae s’istudiosa Cristina Lavinio, oferit unu fundamentu crìticu autorèvole, chi acumpàngiat su leghidore a sa connoschèntzia de s’òpera.

Su romanzu est presentadu in una versione istudiada pro agiuare s’aprendimentu, ma poderat intatu su testu originale de Deledda, mantenende·nde sa fortza espressiva e sa richesa istilìstica. Is istudiantes, de custa manera, s’ant a pòdere cunfrontare cun s’italianu de su primu Noighentos, cun is arcaismos suos e is allegas regionales, sena pèrdere sa profundidade e s’intensidade de sa narratzione.

Cada capìtulu est acumpangiadu dae atividades chi favorèssent sa cumprensione, su lèssicu e sa produtzione orale e iscrita. Unos cantos esertzìtzios, comente visualizare su paisàgiu o prevìdere s’isvilupu de sa trama, faghent a manera chi s’istudiante leghidore siat sempre ativu e interessadu.

Custu volùmene didàticu naschet dae su dovere de preservare e tramandare su valore de s’òpera de Deledda a is giòvanos. Su libru donat a is istudiantes s’oportunidade de s’acurtziare a s’italianu non cun règulas teòricas e normas astratas, ma comente esperièntzia bia, imbèrghida in sa cultura, sighende s’esèmpiu de s’iscritora.


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Umbras de Sardigna

Custu est su primu episòdiu de sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna”. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale Arvèschida in paris...

Atualidade

Chimbe abbilastros pro como in sa gàbbia de adatamentu de su Parcu de Tepilora. Ma giai si pensat fàghere torrare su gurtùrgiu, su gurtùrgiu...

Cultura

Luego s’annùntziu de sos premiados de sas tres setziones literàrias

Cultura

Is regordos de is betzos, is fotografias e is contos de chie dd’at bìvida de persone, sunt importantes meda pro torrare a cumpònnere s’istòria...