Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardigna

Turismu sena presse in s’Ogiastra, Seui aberit su bìagiu tra contos de brùgias e memòria

Dae su 12 a su 20 de cabudanni, su Fèstival de su Turismu Responsàbile at a colare in Ogiastra cun unu programma chi si proponet de avalorare is comunidades, su patrimòniu culturale, sa natura e is produtziones locales. Si cumentzat dae Seui, tra paristòrias, memòria populare e unu percursu pro iscobèrrere is museos de sa bidda.

S’Ogiastra torrat a èssere protagonista de IT.A.CÀ. Migranti e viaggiatori – Festival del Turismo Responsabile, sa manifestatzione dedicada a una manera diferente de bìagiare e de connòschere is territòrios. Dae su 12 a su 20 de cabudanni, is biddas de s’Ogiastra ant a èssere protagonistas de unu programma chi aunit archeologia, natura, traditziones, cultura e produtos de su logu, cun esperièntzias pensadas pro intrare in cuntatu diretu cun su paisàgiu e is comunidades chi ddoe bivent.

Su tema seberadu pro s’editzione 2026, “Geografie di pace– mobilità/RSI tra confini e culture”, agatat in s’Ogiastra una declinatzione acapiada mescamentea s’iscoperta lenta de su sartu.

E su bìgiu comintzat dae Seui, sàbadu 12 de cabudanni, cun una die dedicada a su raportu tra memòria, contos e patrimòniu culturale.

A is 10.00, in sa Sala Polivalente, s’aberidura ufitziale de IT.A.CÀ Ogiastra cun su tema “Leggende e magia in Sardegna. Le streghe in Ogliastra”. Su sèberu de Seui no est pro de badas. Sa bidda arrimat difatis medas paristòrias ligadas a su mundu de sa maja e de is creìngios populares, unu patrimòniu chi si podet connòschere bisitende S’Omu de sa Maja.Tra is fatos chi ant a èssere a su tzentru de su percursu ddoe est su de Catalina Lay, mastra de partu de Seui vìtima de s’Incuiisitzione ispagnola.

A is 11.30, sa memòria populare at a èssere contada pro mèdiu de su linguàgiu de su tzìnema cun sa proietzione de “Panas”, cortumetràgiu de Marco Antonio Pani, realizadu in collaboratzione cun s’ISRE.

Sa pellìcula recùperat una de is figuras prus sugestivas de s’imaginàriu traditzionale sardu: is panas, fèminas mortas in s’illieramentu chi segundu sa credèntzia fiant cundennadas a essire note-note.

Su momentu forsis prus originale de sa die at a èssere a merie. Dae is 16.00, in S’Omu de sa Maja ddoe at a èssere una chirca de s’iscusòrgiu pro mannos e minores, dedicada a s’istòria e a su patrimòniu culturale de Seui. Duncas, no una simple bìsita a su museu, ma un’esperièntzia alternativa e partetzipativa, intèssessia fintzas a ingìriu de sa vicènda de Catalina Lay chi at a tocare bator de is chimbe istruturas museales de Seui. S’at a mòvere dae su Lavatoju pro arribare a S’Omu de sa Maja, sighende a pustis a su Palàtziu Liberty, Domu de is  Farcis e su presone Ispagnolu.

A is 17.00 at a èssere su momentu de “Racconti al museo”, un’apuntamentu dedicadu a is contos, a is istòrias e a is crèdèntzias de sa traditzione locale..

Su 13 de cabudanni IT.A.CÀ at a fàghere tapa a Tortolì cun esperièntzias dedicadas a is traditziones e a is produtziones locales. In Tanca Noa, a is 10, unu laboratòriu de Danilo Carta at a permìtere de isperimentare sa traballadura de s’arghidda e is tècnicas de sa tzeràmica nuràgica, cun s’apertura de su forru a is 16.30. A is 12.30. In s’azienda Tenute Il Maggese, ddoe at a èssere su laboratòriu “Dal grano alla pasta”, chi at a acumpangiare is partetzipantes dae s’ispiga a sa preparatzione de is malloreddus. A is 18, sa die at a sighire cun sa Rete Ogliastra Green, tra paradas, degustatziones, cunfrontu in contu de turismu responsàbile e mùsica.

Su 19 de cabudanni, in Biddamanna Strisàili, su festival at a propònnere una die dedicada a is Domus de Janas, reconnotas Patrimòniu Mundiale UNESCO. A is 10.30, in s’Agriturismu Murtarba, s’esperièntzia “Blue Zone” at a aunire sa bìsita a sa massaria, cun unu laboratòriu de pasta frisca e coghina ogiastrina. A merie su percursu “Sul sentiero delle Janas” at a acumpangiare is partetzipantes dae Sa Carcaredda a sa Domus de Janas de Corte Maceddos, tra archeologia, natura e poesia. Sa die at a sighire cun unu cùmbidu a s’intrinada e, a is 20, cun s’ispètaculu “Il Ballo con le Janas” de Il Crogiuolo, ispiradu a su libru de Tonino Oppes, presente a s’eventu.

Sa chida sighente, su 20 de cabudanni, in Lotzorai, su festival at a acabbare cun una mesa de resonu cun archeòlogos, espertos e rapresentantes de is istitutziones dedicada a su patrimòniu archeològicu prenuràgicu e a is Domus de Janas, cun archeòlogos, esperto e rapresentantes de is istitutziones. A merie s’atentzione at a èssere dedicada a sa necròpoli de Fund’e Monti – Tracucu, unu de is sitos prenuràgicos prus importantes de s’Ogiastra.

A serrare IT.A.CÀ Ogiastra, a is 19, at a èssere un’àtera esperièntzia totu de bìvere: sa bisita a su molinu Olivina de Stefania Tangianu, unu percursu tra degustatziones, olias seculares e cultura de s’ògiu.

Su filu condutore de s’editzione ogiastrina de IT.A.CÀ de ocannu est un’idea de turismu chi no si lìmitat a mustrare is logos, ma invitat a ddos bìvere. Atzufare is manos in s’arghidda, mòlere su trigu, abrontare sa pasta, ascurtare unu contu, colare in sa perte betza de sa bidda sighende is indìtzios de un’istòria, caminare tra sitos archeològicos, obiare chie contat e costoit su patrimòniu: sunt totu esperièntzias chi trasformant su bìgiu in unu raportu prus diretu cun su territòriu.

Inoghe su programma cumpletu


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Umbras de Sardigna

Custu est su primu episòdiu de sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna”. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale Arvèschida in paris...

Atualidade

Chimbe abbilastros pro como in sa gàbbia de adatamentu de su Parcu de Tepilora. Ma giai si pensat fàghere torrare su gurtùrgiu, su gurtùrgiu...

Cultura

Luego s’annùntziu de sos premiados de sas tres setziones literàrias

Cultura

Is regordos de is betzos, is fotografias e is contos de chie dd’at bìvida de persone, sunt importantes meda pro torrare a cumpònnere s’istòria...