Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardigna

Tzerachias militares in Sardigna. “Arriscu de pèrdere su controllu  de is polìgonos”

Est un’atu de acusa grae dae su Comitadu Mistu Paritèticu pro is Tzerachias Militares de sa Sardigna (Co.mi.pa.), chi torrat a pedire cun apretu unu cunfrontu cun su Cunsìgiu regionale e is cabugrupos. A su tzentru de sa chistione ddoe tenet una proposta de lege natzionale e una sèrie de detzisiones chi, segundu su Comitadu, arriscant de minimare in modu resolutu su ruolu de sa Regione in sa gestione de is àreas militares de s’Ìsula.

Sa primu chistione pertocat sa proposta presentada dae sa deputada Paola Maria Chiesa, chi previdet sa muda de s’artìculu 15 de su Còdighe de s’ordinamentu militare. Segundu su Co.mi.pa., s’aprovu de su providimentu diat cumportare unu passu in segus de prus de bint’annos, burrende su percursu de riechilìbriu in contu de sa presèntzia militare in Sardigna e, mescamente, limitende sa possibilidade pro sa Regione de esertzitare funtziones de controllu ambientale in is polìgonos.

Una prospetiva giuigada mala meda, fintzas ca diat pòdere comportare s’assimilatzione de is àreas militares a sitos industriales cungiados. Semus alleghende de unos 30 mìgia ètaros de territòriu, oe impreadu dae sa Defensa, cun possìbiles cunsighèntzias pro s’ambiente e pro sa gestione de custas àreas unu incràs.

Su segundu fronte pertocat su Polìgonu de Chirra, acanta – segundu su Comitadu – diat èssere in s’istùdiu unu progetu pro sa realizatzione de una base de làntzidu pro vetores suborbitales (progetu MR10), cun s’impreu de propellentes criogènicos comente ossìgenu lìcuidu e metanu. Su Co.mi.pa. in prus, at fatu presente chi nemos ddi diat àere pedidu unu pàrrere pro su progetu, comente prevìdidu dae is normas, e at pedidu crarimentos pro su chi pertocat sa natura de is fainas – tzivile, sientìfica o militare – e is possìbiles impatos ambientales.

Segundu su Comitadu custu cumportamentu punnat a indebilitare su ruolu istitutzionale suo. Is cumponentes de su Comitadu ant decraradu de èssere semper e prus postos a banda: non benint motivados in is detzisiones e prus pagu inviatados a is atopos importantes, e ant fintzas pèrdidu una sede fissa, sende chi ddis tocat a si riunire in logos improvisados, cun dificultade manna in sa gestione de is documentos riservados.

Pro su Comitadu pedit un’atòbiu apretosu cun su Cunsìgiu regionale, pro torrare a abèrrere unu cunfrontu chi non podet prus èssere transidu. Su Co.mi.pa. invitat sa polìtica sarda a pigare una positzione crara e a amparare is deretos de s’Ìsula in contu de unu tema importante comente su de is tzerachias militares, chi dae annos tenet unu impatu forte in de su territòriu e in is comunidades locales.


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Podcast

A pustis de un’annu de traballu sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna” est pronta. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale...

Sardigna

S’istùdiu tirat una foto de su territòriu: creschent sos over 70 ghiende sas aziendas, mènguant sos giòvanos. Sa cunfederatzione artesana: «Rugrada de caminu perigulosa»

Iscientzia&Tecnologia

Dimandas dae su 15 de cabudanni

Cultura

Est mortu su professore Ernesto Nieddu, insinnante, prèside, istudiosu de archeologia e ricercadore amantiosu de sa limba sarda e de sa cultura de sa...