Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Umbras de Sardigna

Ep.7 Francisca

Custu est su de seti episòdius de sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna”. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale Arvèschida in paris cun sa rivista Istòrias e comente narat su sutatìtulu faeddat de “crònaca, mistèrius, inchiestas”.

S’istòria de Francesca Deidda, iscumparsa in su mese de maju 2024 in Santu Sperau, e  agatada sena vida. Su maridu Igor Sollai benit cundennadu a s’ergàstulu.

Su contu est de Manuel Scordo. Bortau in sardu dae Andrea Deidda

Su soli tocat forti in is sartus acanta de sa bécia Orientali Sarda su 18 de argiolas de su 2024. Sa terra est sidiada de abba, est un’annada de is prus sicas registradas in Sardigna. Po agatai unu pagu de friscura e si parai de sa basca is carabineris si cuànt asuta de calincuna matas, in su mentras donant de buffai a is canis molecolaris impinnaus de diis impari a issus in is chircas de una fémina, Francesca Deidda, 42 annus, sparessia de 38 diis de sa domu sua in Santu Sparau, sa bidda connòscia in totu su mundu po s’arti de Pinuccio Sciola e po is murales suus ispantosus.

Is militaris dda circant chentze de si pasai, mentras su pm de sa procura de Casteddu Marco Cocco de oras est interroghendi su maridu de sa fémina, Igor Sollai, 43 annus, finiu in su càrciri de Uda s’8 de argiolas, dexi diis prima, cun s’acusa de omicìdiu voluntàriu e de ai cuau su corpus. Est s’ennesimu interrogatóriu. Issu, giai de su momentu de sa sparitzioni e puru apustis chi dd’aiant arrestau, decrarat de essi innotzenti. Narat a is incuirentis de no sciri ita fini apat fatu sa mulleri. 

Sustenit chi issa si nd’est bofia andai de gana sua e de no dd’ai prus intendia. “S’at pigau unu tempus de pasu poita no andaiàus de acórdiu”, narat seguru. Su pm ddu strintzit circhendi de ddu fai arrùiri e de oténni sa beridadi. Ma su 18 de argiolas de su 2024 is ùnicas beridadis e cunfirmas ddas donant is carabineris e is canis molecolaris: a Francesca Deidda calincunu dd’at bocia. 

Su corpus suu ddu agatant pròpriu acanta de s’istrada Orientali Sarda bécia aundi pagas diis apustis de s’iscumparsa fiant stétius recuperaus su bite dentali suu, s’acapatoju e unu beauty case. Su corpus est aintru de unu borsoni nieddu sportivu de cussus imperau po andai a fai palestra, e acanta de su corpus medas matixeddas chi fortzis diant a depi serbiri po cuai mellus su corpus. 

S’interrogatóriu de su maridu de Francesca si firmat candu is militaris de s’Arma e su médigu legali aberint cuddu sacu e cumprendint ca su corpus est pròpriu su de Francesca. Scéti cuatru mesis apustis Igor Sollai, postu in dificultadi de is medas provas arregortas de is incuirentis, cunfessat s’omicìdiu e ammitit chi dd’at assassinada issu. 

“Seu stétiu deu”, contat a su pm chi dd’at bocia in s’interis de una certu in domu in Santu Sparau, mentras issa fiat in su divanu po arreposai. Dda scudit a conca medas bortas cun d’unu marteddu, mai agatau, mentras issa circat de si difèndiri ma debbadas. Apustis ponit su corpus aintru de su borsoni e ddu portat in sa zona de Santuidu acanta de s’Orientali bécia aundi circat de ddu cuai, imperendi puru is matixeddas. Innia ghetat puru atrus ogetus e efetus personalis chi apustis ant a benni agataus de is carabineris. 

E pròpriu in cussa zona benit aganciau su signali gps de su furgoni de Igor Sollai, elementu custu chi ddu ponit a is istrintas e portat is investigadoris a circai su corpus in cussu sartu. Sollai no ispiegat nudda de su movente, acapiau parit a un’assiguratzioni vida de centumila eurus chi Francesca Deidda aiat stipulau e chi issu diat ai incassau, ma cunfirmat unos cantus elementus acapiaus a su cumportamentu suu apustis de su delitu.

De su 10 de maju, dii de sa sparitzioni, finas a s’arrestu s’ómini chi Francesca Deidda aiat cojau e a su cali si fiat ligada po totu sa vida circat de depistai e cuai su feminicìdiu. 

Francesca traballàt in unu call center e issu, fendi finta de essi issa, mandat una mail a su responsàbili de sa sociedadi licentziendisì. Cando is collegas de traballu cuntatant a Francesca cun unu messàgiu po sciri su motivu de sa decisioni sua, issu fendi torra  finta de essi sa mulleri arrespundit cun pagus fueddus. Fràsias fridas chi aumbrant is collegas a su puntu chi una de issas tzerriat a Andrea, su fradi de Francesca, e a pediri s’interventu de is carabineris. 

In su matessi tempus, cuncordant una trampa a Igor Sollai pròpriu cun unu messàgiu in su telefoneddu chistionendi de unu fantomàticu e inesistenti collega nou de traballu e Igor arruit in sa retza. Is indàginis de is militaris de su Comandu provintziali de Casteddu procedint a sa muda e a minudu, comente is averìguus fatus de is specialistas de su Ris aintru de sa domu de Santu Sparau. Is espertus de su Raggruppamentu investigatzionis scentíficas agàtant in domu elementus crarus e chi cumproant su chi est sutzédiu. 

Apitzus de su divanu, mancari is tentativus malus de Igor Sollai de ddu sciacuai cun solventis e candeggina, nci funt arrastus de su sànguini de Francesca. Is pròprias provas benint arregortas in sa màchina aundi fiat stétiu portau su borsoni cun su corpus e chi s’autotrasportadori aiat circau de bendi. Perunu arrastu invecis de su telèfunu de sa fémina imperau po arrespundi a is collegas de traballu e a is parentis e mmancu de s’arma de su delitu, cussu marteddu de muradori cun su mànigu de gomma aundi funt abarraus rastus apitzus de su corpus de sa vitima.

Su 26 de friargiu de su 2025 s’àula de sa Corti d’Assise de su Tribunali de Casteddu est prena de genti, cando chi Igor Sollai si sètzit in su gàbbiotu dinnantis a is giùixis. Non ddu càstiat mai in faci a Andrea, su fradi de sa mulleri, o a is collegas de traballu de Francesca chi gràtzias a is suspetus insoru ddu ant fatu acabai in su càrciri. Incruxiat sa mirada de sa mamma e de su babbu chi s’agatant in fundu a s’àula e cun is abogaus suus, Carlo Demurtas e Laura Pirarba, apustis si setzit e abarrat impassibile po totu sa prima udièntzia de su processu po su delitu. 

“Biviat po issu”, narant a is giornalistas is personas chi connosciant a Francesca in foras de s’àula a s’acabu de s’udièntzia, “Faiant onnia cosa impari”, torrant a nai cun is làmbrigas in is ogus.

Fortzis est pròpriu sa fini de su raportu insoru e de sa fidùcia intra de issus, cunsiderau ca Sollai prima de su feminicìdiu aiat incumentzau unu raportu cun d’un’àtra fémmina, a fai nasci discussionis in domu e su certu infustu de sànguni, opuru cuss’assiguratzioni de 100milla eurus chi diat ai permitiu a s’autotrasportadori de cambiai vida comenti sustenit s’acusa. 

Issu no at mai ispiegau abberu su poita de s’omicìdiu, mancu su 2 de argiolas de su 2025 pagu prus pagu de un’annu apustis de su feminicìdiu cando is giùigis de sa Corti d’Assise ligint sa sentèntzia de cundanna: ergàstolu cun un’annu de isulamentu diurnu. Perunu scontu de pena, comenti pediu de sa difesa; is giùigis cunfirmant s’impiantu acusatóriu de su pm Marco Cocco, arriconnoscendi is agravantis de sa premeditatzioni, de sa crudelidadi e de sa difesa minorada, ma no cudda de is motivus fùtilis. 

Sollai benit cundannau puru a pagai una provvisionali de 100milla eurus, deretu esecutiva, a su fradi de Francesca. 

S’autotrasportadori ascurtat sa sentèntzia impassibile, chentze de si moviri: is bratzus acanta a su corpus e sa mirada a is giùigis, perunu pentimentu, peruna làmbriga. Apustis de sa letura abetat is agentis de sa politzia penitentziària chi nce ddu portant torra in presoni. 

In s’àula abarrat su pispìsiu de chini at assistiu a s’udièntzia, s’intèndint is fueddus de is abogaus chi arrespundint a is pregontas de is giornalistas e sa boxi de su fradi de Francesca, Andrea Deidda. “Seu prexiau po sa cundanna – torrat a nai a is cronistas – ma su chi est sutzédiu no at a cambiai. Sorri mia no nc’est e no nci at a èssi prus”.

Pagu prus de un’annu apustis, su 20 de martzu de su 2026, s’àula de sa Corti d’Assise d’apellu de su Tribunali de Casteddu parit una de is medas salas de unu cìnema aundi funt fendi biri torra su pròpriu film. 

Una pellìcula perou chi no est isbiadia po nudda, pruschetotu in sa conca de is protagonistas e de chini est sufrendi po sa morti de Francesca Deidda. Is atoris funt is pròprius de s’annu passau. Igor Sollai, sètziu in su gàbbiotu riservau a is imputaus, est bistiu cun d-unu pariga de jeans e una felpa. Is ogus frimus faci a is abogaus suus Laura Pirarba e Carlo Demurtas, e faci a is giùigis.

Sa mirada sua sighit a no iscrotzai cudda de Andrea Deidda, su fradi de Francesca sétziu acanta de s’abogau Gianfranco Piscitelli, e mancu cudda de is tius de sa fémina assistius de is abogaus Roberto Pusceddu e Pamela Marianna Piras. S’agatant totus costituius parti civili. Is giùigis depint scioberai si cunfirmai o nono sa sentèntzia de primu gradu cun sa cundanna a s’ergàstolu acapiada a un’annu de isulamentu diurnu. Depint valutai si cunfirmai s’impiantu de s’acusa arriconnoscendi is agravantis de sa premeditatzioni, de sa crudeltadi e de sa difesa minorada.

Subra de custus elementus ddoe at in giogu su possìbbili scontu de pena pediu de su collégiu de sa difesa. A su cumentzu de s’udièntzia est su Procuradori generali, Luigi Patronaggio, chi rapresentat s’acusa, a pediri a sa Corti d’assise d’apellu de cunfirmai sa sentèntzia de primu gradu e de aciungi sa norma noa de s’indegnidadi a ereditai (in italianu “indegnità a succedere”): si benit aplicada, Igor Sollai no at a podi intrai in s’eredidadi de sa mulleri, e duncas no at a podi fruiri de su dinari de una bèndida eventuali dei sa domu de Santu Sparau o àtrus benis.

Su procuradori generali no si firmat feti a custa richiesta e sighit a fueddai de su cumportamentu chi at tentu s’imputau duranti is indàginis, sutaliniendi su fatu chi at agiudau pagu e nudda apustis de sa cunfessioni e chi ant agatau su corpus de Francesca Deidda. 

«Sa cunfessioni de Sollai – narat in s’àula Patronaggio – non est chena dudas, chistionis pagu craras e tentativus de scampai sa pena de s’ergàstolu». Apustis narat puru chi no at mai fatu agatai s’arma de su delitu e mancu su telefoneddu de sa fémmina.

A s’imbressi, sa difesa narat chi nemus at mai provau chi Sollai apat donau pagu agiudu, e mancu ant dimostrau sa crudeltadi: “Francesca diat podit èssi morta giai candu est istada curpia cun sa prima marteddada”, sustenint is abogaus.

Is giùigis de sa Corti d’Assise d’apellu nci ponint pagas oras po decìdiri, cunfirmendi sa sentèntzia de primu gradu: perunu scontu po sa pena de s’ergàstolu. Arruit imbecis s’agravanti de sa crudeltadi. 

Igor Sollai no at a podi intrai in s’eredidadi poita po is giùigis, chi aplicant sa norma noa, est indegnu a sutzèdiri. Abarrant chentze risarcimentu is tius chi si fiant fatus parti civili. 

Fintzas cando su giùgi fiat ligendi sa sentèntzia d’apellu Igor Sollai abarrat impassibile, ascurtat is fueddus de is giùixis, apustis fueddat cun is abogaus suus, abetat is agentis de sa politzia de su càrciri e bessit a foras de s’àula chentze ‘e si furriai:

“No at titubau mancu unu pagu – at a nai a is giornalistas s’abogau Gianfranco Piscitelli cummentendi sa decisioni de is giùigis -, no at mai pediu scusa, e mancu oi at calau is ogus. Prus chi unu feminicìdiu custa est stétia una genia de ‘stragi’ cunsiderendi sa cantidadi de genti chi est sufrendi po mori de custa stòria”.

Unu dolori chi non tenit làcanas po su fradi de Francesca Deidda, po is tius, po is amigas suas e po is collegas de traballu. Cuddas collegas de su call center chi no ant mai bòfiu chistionai de issa, chi no ant mai bòfiu fueddai in pitzus de sa chistioni faci a is telecàmeras ma chi gràtzias a is suspetus insoru ant permìtiu chi teniat giustìtzia.

Iscritu dae

De lèghere

Umbras de Sardigna

Custu est su tres episòdius de sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna”. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale Arvèschida in paris cun...

Iscientzia&Tecnologia

ET-SumLab est finantziadu cun belle 10 milliones de èuros dae sa Regione Sardigna e ateretantos partzidos intre sos istitutos natzionales de fìsica nucleare, de...

Mundu

Una letzione chi cheret istudiada inoghe pro cumprèndere sos lìmites de s'Unione europea, de sa manca italiana e de nois sardos

Sardigna

S’Arcu de is Forros protagonista de s’addòbiu de su 27 cabudanni: bìsita ghiada a su santuàriu nuraghesu e cunferèntzia dedicada a is resurtados de...