Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardos

Pietrino Soddu, protagonista de sa polìtica e de s’autonomia sarda

Est mortu a 97 annos  Pietrino Soddu. Sete bias presidente de sa Regione, intre su 1972 e su 1980, cunsigeri regionale pro chimbe legisladuras, ùndighi annos deputadu e presidente de sa Provìntzia de Tàtari, at rugradu dae protagonista prus de mesu sèculu de istòria de s’Ìsula. Intelletuale e òmine de cultura, finas a is ùrtimos meses at sighidu a s’interrogare in contu de su benidore de sa Sardigna.

Si nch’est andada una de is figuras prus rapresentativas de s’istòria polìtica e istitutzionale sarda de su segundu pustisgherra. Pietrino Soddu est mortu su 16 cabudanni 2026 in Tàtari a  97 annos. Nàschidu in Benetuti su 19 làmpadas 1929, laureadu in Giurisprudèntzia, Soddu at bìvidu prus istajones de sa vida pùblica isulana, ocupende medas incàrrigos istitutzionales printzipales de sa Sardigna. S’esperièntzia longa sua fiat cumintzada in sa bidda nadale sua, acanta in su 1952, a 23 annos ebbia dd’aiant elègidu cunsigeri comunale e sìndigu. In su 1956 fiat intradu in su Cunsìgiu provintziale de Tàtari, assumende fintzas s’incàrrigu de assessore.

Esponente istòricu de sa Democratzia Cristiana sarda, Soddu fiat istadu intre is protagonistas de s’istajone de is gasi narados “Giovani Turchi”, sa truma de giòvanos dirigentes chi in sa segunda perra de is annos Chimbanta aiat contribuidu a cambiare is echilìbrios de sa Dc tataresa. In cussa esperièntzia polìtica si fiat agatadu acanta a Francesco Cossiga, Paolo Dettori e Nino Giagu. Una generatzione chi in is dècadas sutzessivas diat àere tentu unu ruolu importante in sa polìtica regionale e natzionale.

In su 1961 Soddu benit elègidu pro sa primu borta in su Cunsìgiu regionale de sa Sardigna, incàrrigu chi diat àere esertzitadu pro chimbe legisladuras de sighidu, finas a su 1983. In is annos sighentes aiat assùmidu diversos postos de responsabilidade in sa Giunta regionale: assessore a sa Renàschida, a s’Indùstria e a is Finàntzias, e fintzas a  s’Artesania e Cooperatzione. In particulare, s’esperièntzia a sa Renàschida dd’aiat bidu impinnadu in sa dibata in contu de is polìticas netzessàrias a sa trasformatzione econòmica e sotziale de s’Ìsula.

Su momentu tzentrale de s’esperièntzia polìtica regionale sua fiat arribbadu in is annos Setanta. Intre su 1972 e su 1980 fiat istadu elègidu sete bias presidente de sa Regione Sardigna, mancari presiederti deretu sa Giunta regionale in tres ocasiones. Fiat istada una fase caraterizada dae trasformatziones econòmicas e sotziales mannas e dae su cunfrontu subra su significadu cuncretu de s’autonomia ispetziale.

In su 1983 fiat lòmpidu a su Parlamentu italianu. Elègidu a sa Càmera de is deputados in is listas de sa Democratzia Cristiana, fiat abarradu in Parlamentu finas a su 1994, pro tres legisladuras e in totale pro ùndighi annos. Cun s’agabbu de sa Prima Repùblica e s’isorvimentu de sa Dc, Soddu aiat aderidu a su Partidu Populare Italianu. In su 1995 fiat torradu a is istitutziones locales comente presidente de sa Provìntzia de Tàtari, incàrrigu poderadu finas a su 2000.

Paris a s’atividade istitutzionale Soddu aiat coltivadu totu sa vida fintzas un’atentu particulare pro s’arte, sa cultura e su patrimòniu intelletuale de sa Sardigna. Fiat istadu imbentore de su gai naradu “Piccolo Atlante della Sardegna” e aiat regortu, paris cun sa mugere Tanda, una colletzione de belle una chèntina de òperas de artistas sardos e nono. Sa Colletzione Soddu Tanda, donada a su Comunu de Benetutt in is primos annos Duamìgia, at rapresentadu una de is espressiones de s’atentzione sua cara a s’arte cuntemporànea e a su fràigu de una memòria culturale de s’Ìsula.

Su raportu suo cun su mundu de sa cultura si fiat manifestadu fintzas in s’esperièntzia in su Museu Istatzione de s’Arte de Ulassa, dedicadu a s’òpera de Maria Lai, acant ait tentu s’incàrrigu in su cunsìgiu de amministratzione dae su 2004 a su 2010.

Fintzas a pustis de su ritiru dae is incàrrigos istitutzionales printzipales, Soddu aiat sighidu a s’ocupare de polìtica. In su 2006 fiat torradu a fare su cunsigeri comunale in Benetuti e aiat poderadu biu s’interessu suo in contu de temas comente s’autonomia e s’isvilupu de s’Ìsula.

In is ùrtimos annos si fiat dedicadu prus che totu a su benidore de sa Sardigna. In s’ùrtima intervista a su giornale La Nuova Sardegna, su 31 de argiolas coladu, aiat afrontadu torra is chistiones de s’autonomia ispetziale, de s’insularidade, de su raportu cun s’Istadu, de s’Europa e de s’ispopulamentu. S’idea sua fiat sa de un’autonomia de afortiare pro èssere capatza de rispòndere in modu cuncretu a is trasformatziones de s’Ìsula. Fintzas s’insularidade in su resonu suo, non deviat èssere cunsiderada petzi comente una làcana geogràfica, ma comente una cunditzione ispetzìfica de avalorare in su raportu cun s’Istadu e cun s’Europa.

Sa presidenta de sa Regione Alessandra Todde at ammentadu a Soddu comente «una colunna de s’autonomia sarda» e una de is figuras polìticas e intelletuales prus rapresentativas de s’Ìsula in su segundu pustisgherra. Todde at sutaliniadu in particulare su contributu de Soddu a sa modernizatzione de sa Sardigna e is cunfrontos tentos in is annos subra is temas de s’autonomia, de s’insularidade e de su ruolu europeu de s’Ìsula.

Su sìndigu de Tàtari e de sa Tzitade Metropolitana, Giuseppe Mascia, at contadu imbetzes de unu reghente addòbiu cun Soddu in domo sua. Unu collòchiu informale durante acanta, at ammentadu Mascia, s’ex presidente sighiat a mustrare atentu e interessu pro su presente e su futuru.

Fintzas Franciscu Sedda at ammentadu su cunfrontu intelletuale tentu cun Soddu e su diàlogu isvilupadu in su volùmene de su 2014 “Sardegna. Il tempo non aspetta tempo”, un dialogo tra un Autonomista, un Federalista, un Sovranista, acanta aiat postu a cunfrontu diversas prospetivas pro su benente polìticu de s’Ìsula.

Cun Pietrino Soddu iscumparet una figura chi at partetzipadu in manere dereta a su fràigu de sa Sardigna istitutzionale de su segundu Noighentos.


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Umbras de Sardigna

Custu est su primu episòdiu de sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna”. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale Arvèschida in paris...

Atualidade

Chimbe abbilastros pro como in sa gàbbia de adatamentu de su Parcu de Tepilora. Ma giai si pensat fàghere torrare su gurtùrgiu, su gurtùrgiu...

Cultura

Luego s’annùntziu de sos premiados de sas tres setziones literàrias

Cultura

Is regordos de is betzos, is fotografias e is contos de chie dd’at bìvida de persone, sunt importantes meda pro torrare a cumpònnere s’istòria...