In su situ de Vogue Italia ant publicadu un’artìculu dedicadu a is gasi naradas “subculturas de Itàlia”, acumpangiadu dae una seletzione fotogràfica realizada paris cun PhotoVogue. Su progetu invitat fotògrafos e autores de vìdeos a contare cun is imàgines is diversas realidades culturales presentes oe in Itàlia, dae is iscenas urbanas a sos movimentos alternativos cuntemporàneos.
Totu bellu e totu giustu, transi su sèberu de incroire, intre is fotos impreadas pro presentare su tema, sa fotografia de una fèmina cun s’àbidu traditzionale de Dèsulu. Una detzisione non de pagu contu, chi nos faghet cumprèndere comente sunt interpretadas e rapresentadas is culturas locales in intro de de tzicùitos mediàticos globales.
Pònnere in su matessi livellu unu bestire traditzionale sardu cun su cuntzetu de “subcultura” est comente a pònnere a pare sa rana cun sa Madonna, est unu frastimu. Si tratat de una semplificatzione chi arriscat de mudare su significadu de ambas duas is cosas. Sa bestimenta antiga desulesa, ma custu balet pro totus is bestires traditzionales sardos, no est s’espressione de unu fenòmenu marginale o alternativu cunforma a una cultura dominante, ma s’espressione istòrica e identitària de una comunidade cun raighinas fungudas, una limba sua e una continuidade culturale definida.
Duncas no est petzi una chistione terminològica, ma de prospetiva. Segundu unu de is printzipales teòricos de sa subcultura, Albert Cohen, is subculturas si formant cando unos cantos indivìduos, mescamente giòvanos chi apartenent a sa classe traballadora, non resèssent a emèrgere sighende is règulas e is valores de sa sotziedade “mainstream”. Tando creant unu sistema de valores alternativos, in ue sunt cunsideradas importantes àteras calidades, otenende gosi unu status sotziale mègius cun modos diferentes. Pro esempru, sa cultura hip hop o sa de su skateboarding tenent un’istile pròpiu, unu limbàgiu ispetzìficu e règulas internas diferentes dae is de sa sotziedade printzipale.
In sotziologia, difatis, is subculturas inditant in generale trumas o movimentos chi s’isvilupant in intro de una cultura prus manna, diferentziende·si dae cussa pro istiles, valores o pràticas. Una bestimenta traditzionale, imbetzes, no est una deviatzione o opositzione alternativa, ma un’espressione istòrica e consolidada de un’identidade colletiva.
Oramai est cosa nòdida ca no esistint culturas mègius o peus, culturas “superioras” o “inferiores”. Cada sistema culturale tenet una coerèntzia interna pròpia e andat cumprèndida in su cuntestu istòricu e sotziale suo. Su de torrare su bestire traditzionale sardu a elementu estèticu bolet nàrrere a nde ddi leare sa dignidade e a no nde cumprèndere su sentidu.
Duncas, s’acostamentu intre traditzione sarda e categoria de subcultura est pro nàrrere pagu impròpriu, ca finit pro collocare una forma culturale istruturada in manera istòrica in intro una curnisa interpretativa chi no dd’apartenet. S’efetu est su de furriare un’espressione identitària a immàgine esòtica, funtzionale a una narratzione esterna.
Sa Sardigna, difatis, non rapresentat una simpre declinatzione regionale de sa cultura italiana, e nimancu una cùmbula de repertòrios folclorìsticos. Est sa terra de unu pòpulu chi, in unu cuntestu de interscàmbiu e de raportos istòricos cun is àteras culturas, at tentu in is sèculos un’isvilupu sotziales, linguìsticu e identitàriu suo.
Est pro custa resone chi s’impreu de elementos gasi identitàrios a s’internu de categorias comunicativas generalizantes diat bòlere prus cura e sensibilidade. Non si tratat de serrare su diàlogu intre culturas, ma de evitare semplificatziones chi podent cambiare su sentidu de su chi si chircat de contare.
Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art 22. Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22
