Unu ponte intre passadu e benidore pro istugiare sa memòria de is sardos emigrados in Germània. Est custa sa punna de sa Federatzione de is Tzìrculos Sardos in Germània, presidida dae Paolo Atzori, paris cun su Tzìrculu de Francuforte Maria Carta e su Tzìrculu Culturale Sardu Rinascita de Oberhausen: pro totu su 2026 ant a regòllere contos, fotografias, documentos e testimonias de is comunidades sardas presentes in Germània, dae is primas generatziones de emigrados finas a is giòvanos chi oe ant seberadu su Paisu tedescu pro istùdiu, traballu o oportunidades noas de vida.
Su progetu naschet in intro de is initziativas prevìdidas pro is tzelebratziones de is 70 dae is acòrdios bilaterales de reclutamentu firmados intre Itàlia e Germània su 20 de mese de idas 1955, chi aiant abertu su caminu a s’arribu de is gosi narados “Gastarbeiter”, is traballadores istràngios mutidos a sustentare sa crèschida econòmica de sa Repùblica Federale Tedesca in su segundu pustisgherra.
«Cada istòria est pretziosa. Bolimus fraigare una memòria bia e de dura», ispiegat sa presidenta seuesa de su Tzìrculu “Maria Carta” de Francuforte, Tiziana Deidda, chi paris cun sa vitzepresidentas Cinzia Marongiu e a totu diretivu at aviadu su progetu “Emigrazione dei sardi in Germania 2026”.
S’obietivu est de amparare unu patrimòniu umanu e culturale fatu de isprenetu, sacrifìtziu, traballu e integratzione. Medas de is protagonistas de cussa istajone migratòria oe sunt betzos e s’arriscu is regordos, paris cun documentos e fotografias, si pèrdant. Pro custu su Tzìrculu invitat a totus is chi ant bìvidu in manera direta o indireta s’esperièntzia migratòria a cumpartzire materiales e testimonias.
S’invitu est prus che totu pro is comunidades sardas de su tzircuitu de Francuforte e de su batzinu Rhein-Main, paris cun is tzitades de Offenbach, Mainz, Darmstadt, Rüsselsheim, Neu-Isenburg, Bad Homburg, Stadtallendorf e medas àteros tzentros chi in is dècadas ant acollidu mìgias de emigrados sardos.
«Bolimus contare siat s’istòria de is primas generatziones, siat sa de is mobilidades cuntemporàneas noas – ispiegant dae su Tzìrculu –. Is esperièntzias de is giòvanos sardos chi oe istant in Germània rapresentant unu sighimentu naturale de unu caminu printziapiadu prus de setanta annos a oe».
Sa collida de is testimonias at a èssere volontària e in su respetu de sa privatesa. Pro totu su 2026 sunt prevìdidos diversos momentos de addòbiu e cumpartzimentu organizados in collaboratzione cun sa Federatzione de is Tzìrculos Sardos in Germània. Pro onniasantu su Tzìrculu de Francuforte est giai traballende a un’addòbiu ispetziale dedicadu a sa memòria de s’emigratzione sarda in s’àrea metropolitana de sa tzitade.
S’initziativa s’insertat in intro de su cursu nou de is polìticas regionales pro s’emigratzione incarreladu dae sa Regione Autònoma de sa Sardigna. In martzu sa Giunta regionale, pro proposta de s’assessora de su Traballu, Formatzione Professionale, Cooperatzione e Seguridade Sotziale, Desirè Manca, at aprovadu su Pianu triennale pro s’emigratzione 2026-2028 e su Programa annuale 2026, ponende in totu prus de 2,1 milliones de èuros.
Intre is novidades prus de contu ddoe est su reconnoschimentu de su 2026 comente “Annu de s’emigratzione sarda in Germània”, destinatzione istòrica de is movimentos migratòrios dae s’Ìsula. Su Pianu nou punnat a superare su modellu traditzionale de agiudu pro favorire una collaboratzione istàbile e partetzipada cun is Tzìrculos de is sardos in su mundu, avalorende su ruolu de is comunidades emigradas comente protagonistas ativas de sa vida culturale, sotziale e econòmica de sa Sardigna.
In custu cuntestu, in s’agabbu de làmpadas est prevìdidu in Francuforte un’addòbiu cun s’assessora Desirè Manca, ocasione de cunfrontu cun is comunidades sardas presentes in Germània e cun is assòtzios chi òperant subra de su territòriu.
Chie disìgiat contribuire a su progetu de su Tzìrculu “Maria Carta” de Francuforte, podet imbiare contos, fotografias, documentos o fintzas amentos ebbia, a s’indiritzu de curreu eletrònicu mariacartafrancoforterm@gmail.com.
