Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Cultura

Progetu Su Leminarju 2.0, in lìnia sa boghe de is betzos de Àrthana

Su Comunu de Àrthana at publicadu in su canale cosa sua de YouTube is vìdeos de is intervistas fatas in intro de su progetu “Su Leminarju 2.0”, initziativa finantziada dae sa Regione Sardigna pro mèdiu de s’Assessoradu de sa Pùblica istrutzione, benes culturales, informatzione, ispetàculu e isport cun sa LR 12/2025.

Su progetu, nàschidu dae un’idea de su sìndigu Angelo Stochino, at prevìdidu 28 intervistas in sardu a is betzos de sa bidda tra 80 e 98 annos, chi ant contadu fatos, esperièntzias e regordos acapiados a sa vida de unu tempus in Àrthana. Is testimonias issoro rapresentant un’archìviu de memòria orale berdaderu chi costoit aspetos de s’istòria sotziale, culturale e religiosa de sa comunidade.

Su traballu dd’at gestidu dae sa Sotziedade de Servìtzios Culturales Suìa, mentras is ripresas e su montàgiu sunt a contivìgiu de Michela Cidu e Matteo Cucca.

Is vìdeos, unos 60, sunt a disponimentu in su canale YouTube de su Comunu de Àrthana, ue est publicadu fintzas unu videoclip ùnicu chi sintetizat totu su progetu.

Intre is temas afrontados ddoe est sa gherra, sa vida de is pastores, sa tràmuda, is giogos antigos, sa poesia e is càntigos populares, is festas, s’iscola de unu tempus, is traditziones de s’amoròngiu e de su cojòngiu, is curas e is rimèdios antigos, s’emigratzione.

Ispantosu meda sa parte in ue Eleutèriu Loi, classe 1940, allegant de candu a giòvanu curriat pro su Pannu de Santu Fisente, sa cursa a caddu chi finas a is annos 60 si faghiat in ocasione de Festa de Santu Fisente.

Bellos etotu is regordos de Pinuccia Trèbini (1932) de sa festa de is Ànimas, s’istòria de Orruinas contada dae Alina Fragata, s’Assèdiu de Àrthana de su 1928 contadu de Vincenzo Marongiu (1940), s’istòria de s’orìgine de sa bidda contadu dae Pina Cubeddu. Non mancant contos de is funtanas antigas, de su Riu Itroga, de is primas veturas, de is isciòperos de is annos ’70, de is alluviones de su 1940 e de su 1951 e de niada manna de su 1956. In prus, unìintervista est totu dedicada Enrico Loddo, chi faeddat de sa fundatzione de s’Idolo Calcio in su 1966 a òpera de sa bonànima de Don Balloi.

De bìere e ascurtare fintzas is testimonias de Severino Stochino (1939), Pierino Marongiu (1946) e Benito Ferreli (1940) chi allegant de sa vida de is pastores, de sa tràmuda e de is tundimentas. S’intervista prus commovente però, est seguru sa de Gianni Lisai, chi contat de candu a pitzocheddu de 11 annos fiat emigradu cun sa famìlia in Fràntzia.

Cada videoclip est disponìbile fintzas cun sutatìtulos in italianu e in inglesu. Su progetu difatis at a sighire cun una segunda fase chi previdet su collocamentu de totem informativos e pannellos interativos in is pratzas, parcos e logos pùblicos, pro creare unu percursu de sa memòria atzessìbiles a is tzitadinos e a is visitadores.

S’idea est sa de trasformare is tretos pùblicos de sa bidda in logos de addòbiu intre generatziones, acanta sa memòria de is betzos potzat devènnere unu trastu educativu pro is prus giòvanos. Su progetu si fundat subra tres pilastros: sa memòria colletiva comente patrimòniu cumpartzidu, sa tecnologia comente trastu pro democratizare s’atzessu a sa cultura e s’ispàtziu pùblicu comente logu de addòbiu, imparu e identidade.

Càstia is vìdeos inoghe


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Atualidade

Dae sa difidèntzia de su campanile a su disafiu de sos algoritmos

Cultura

Non prus pratza, iscolas o brucons de monte, in su 2026 Sa Die de sa Sardigna si tzelebrat fintzas a suta de s’abba. In...

Iscientzia&Tecnologia

Unu sistema tecnològicu nou po castiai s’ambienti e prevenni is fogus in is sartus e in is padentis. Su progetu si narat Avix e...

Sardigna

Est un’atu de acusa grae dae su Comitadu Mistu Paritèticu pro is Tzerachias Militares de sa Sardigna (Co.mi.pa.), chi torrat a pedire cun apretu...