Su talk show est unu rellògiu segadu e mancu a s’ora sua marcat sa giusta. Gasi acontesset chi in La7 su programma ‘Otto e mezzo’ tèngiat sos ingranàgios ruingiados, firmos a unu presente eternu de miradas oblìcuas e de trampas verbales.
Pighemus s’esèmpiu de Roberto Vannacci chi, populista abbistu su chi est, isterret sa provocatzione sua in direta Tv a sa condutora de sa trasmissione: «A vostè l’agradant sos clandestinos». Est una guarnissa perfeta (su “frame” naraiat George Lakoff) pro trobeire s’aversàriu. E Lilli Gruber bi ruet cun una risposta chi Vannacci aiat postu in contu: «A mie no m’agradant sos clandestinos, non nàrgiat tontesas».
Tzertu, posca bi la sighit forsis bestende·si sos pannos de una Silvia Salis cale si siat, o de s’europarlamentare chi fiat: «Apo semper naradu chi su fenòmenu de s’immigratzione cheret guvernadu, no istrumentalizadu comente faghet vostè». Ma su dannu fiat oramai fatu. Pronuntziende cussu «no m’agradant», Gruber at cunvalidadu s’universu semànticu de s’interlocutore, at atzetadu sa grammàtica de sa parte contrària.
Sende giornalista aiat pòdidu iscontzare s’architetura de s’ex generale narende chi «custu tèrmine no l’atzeto comente no l’atzetat nemmancu su còdighe deontològicu nostru de sa Carta de Roma». Imbetze nono, at preferidu s’assentu securitàriu, su riflessu cunditzionadu de chie devet mustrare de no èssere “buonista”. Ma su de sa puntada de su 10 de làmpadas no est unu casu isuladu.
Est pròpiu su format (fintzas de àteras trasmissiones che a custa) chi est malàidu. Su sero in antis sa giornalista Mariolina Sattanino at licuidadu in libertade sos Balcanos comente «sa corte de domo nostra» (su “cortile di casa” chi fìamus avesados a l’intèndere dae Washington pro s’Amèrica latina), cun cussu denghe colonialista malu a nche l’ispèrdere.
De prus, carchi chida in antis su giornalista Marco Travaglio at faeddadu in libertade de «foras de conca» e «malàidos mentales» licuidende in pagas laspajas su discumbèniu psìchicu che chi esseret intreghende afrentas de tzilleri.
Est su triunfu de sa mandronia intelletuale cun sa còntiga de su ritmu televisivu. No est informatzione, custa. Petzi unu disafiu de bosceris sena gong, cun s’àrbitru chi si nche setzet in su girone de sos iscummitidores. E nois sètzidos in sa cadrea chenende (cun su perìgulu de atogare) o in s’otomanu chirchende pasu, finas cuntzetuale, cun su rellògiu guastu, firmu a sas oto e mesa. Ma chi mancu in s’ora sua marcat s’ora giusta.
