Sas Domus de janas sunt parte de sa lista de su Patrimòniu mundiale de s’Unesco. L’at disinnadu su comitadu prepostu chi s’est riunidu in Parigi in sa de 47 sessiones suas. Custu reconnoschimentu est su resurtu de su traballu de s’assòtziu CeSIM Sardegna chi at promòvidu sa candidatura in pare cun sa Rete de sos Comunes de sas Domus de Janas e su de S’Alighera comente cabu-filera movende da su de tres critèrios de sa Cunventzione de su 1972 (est a nàrrere dae su riferimentu a sa testimonia ùnica e etzetzionale de una traditzione culturale iscumparta).
Inoghe semus faeddende de una traditzione ligada a su cultu de sos mortos in sas comunidades preistòricas de s’ìsula intre su de chimbe e su de tres millènnios in antis de Cristos. E finamentas de una grandu variedade architetònica, de una cumplessidade decorativa, de un’organizatzione sotziale, de una dimensione ispirituale.
Custu su cummentu de sa presidente de sa Regione Alessandra Todde: «S’intrada de sas Domus de Janas in sa lista de su Patrimòniu mundiale Unesco rapresentat unu reconnoschimentu de importu istraordinàriu pro sa Sardigna e pro s’Itàlia intrea. Custu resurtu movet dae su traballu corale de sa Regione, de su ministeru de sa Cultura, de su de sos Afàrios èsteros e de sa Cooperatzione internatzionale, de sa rapresentàntzia italiana in s’Unesco, de su Cesim e de sos Comunes sardos interessados. Est unu traguardu istòricu chi afortit su sentidu de apartenèntzia de sas comunidades nostras e aberit oportunidades noas de crèschida».
Fintzas s’assessora de sa Cultura Ilaria Portas at faeddadu de «atratore sòtzio-econòmicu pro s’ìsula intrea».
Custos sos sitos archeològicos e naturalìsticos de su progetu aprovadu dae s’Unescoo: sa necròpoli de Anghelu Ruju (S’Alighera); sa de Putu Codinu (Biddanoa Monteleone); sa de Monte Siseri / S’Incantu (Potuvigàri); sa de Mesu ‘e Montes (Ossi); sa de Su Crucifissu Mannu (Portu Turre); sa domu de janas de l’Orto del Beneficio Parrocchiale (Sènnaru); sa de sa Roca de s’Elefante (Casteddu sardu); su Parcu de sos Petroglifos (Cherèmule); sa necròpoli de Sant’Andria Priu (Bonorva); sa de Sa Pala Larga (Bonorva); sa de sos Furrighesos (Anela); sa de Ispiluncas (Sèdilo); sa de Mandras / Mrandas (Ardaule); sa de Brodu (Onieri); sa de Istevene (Mamujada); sa de Montessu (Sa Baronia); su parcu archeològicu de Pranu Muteddu (Goni).
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018. Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2024-2025 LR 22/2018
