Est mortu eris a 89 annos José “Pepe” Mujica, ex presidente de s’Uruguai e figura icònica de sa manca latinoamericana. L’at annuntizadu in X su presidente uruguaianu atuale Yamandú Orsi. Mujica est mortu in sa domo sua de Rincón del Cerro, a su foraidda de Montevideo, atèndidu dae sa mugere Lucía Topolansky; finas a s’ùrtimu at gherradu contra unu tumore diagnosticadu in su 2024.
Nàschidu in Montevideo su 20 de maju 1935, Mujica in sos annos ’60 e ’70 aiat fatu parte de su movimentu gherrileri Tupamaros. Durante sa ditadura militare, aiat coladu 14 annos in càrtzere in cunditziones malas, intre torturas e isulamentu. A pustis de sa torrada de sa democratzia in su 1985, aiat printzipiadu una carriera polìtica in su Frente Cresco, devenende ministru de s’Agricultura e posca presidente de s’Uruguai dae su 2010 a su 2015 .
In sos annos de mandadu suo, Mujica aiat promòvidu riformas progressistas, comente sa legalizatzione de sa coja intre persones de su matessi sessu, s’aurtidura e sa regulamentatzione de sa cànnabis. Pro more de s’istile suo de vida austeru —biviat in una domu de sartu e intregaiat bona parte de s’istipèndiu suo a sos pòberos — l’aiat donadu su nomìngiu de “su presidente prus pòveru de su mundu” . Mancari sa càrriga de presidente, aiat sighidu a leare parte e a andare a sos eventos polìticos ufitziales cun sa màchina sua, unu Magiolinu Volkswagen de su 1987.
Sa morte sua est istada retzida cun grandu tristura in totu su mundu. Su presidente uruguaianu Yamandú Orsi at declaradu tres dies de lutu natzionale, definende·lu “presidente, ativista, riferimentu e ghia” . Evo Morales, Cristina Fernández de Kirchner e Pedro Sánchez l’ant chèrfidu regordare pro s’aficu suo pro sa giustìtzia sotziale e s’umanidade sua.
In sos annos de presidente de s’Uruguai, José Mujica si fiat afirmadu comente una de sas figura de riferimentu de sa manca internazionale e de su progressismu globale. Su mandadu suo est istadu caraterizadu dae riformas pionierìsticas e dae una manera de comunicare direta e simpre, ma càrriga a fortza ideale. A banda sa polìtica innovativa sua, fiat connotu fintzas pro sa coerèntzia intre sas ideas suas e s’istile de vida ùmile. Famados fintzas sos aforismas suos, comente su chi fortzis lu rapresentat de prus: «Non semus nàschidos pro traballare, ma pro èssere ditzosos».
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018. Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2024-2025 LR 22/2018
