Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Itàlia

A sa Corte arta o a sos duos Csm? A chie tocat a detzìdere?

B’at chie narat chi sa riforma est iscrita cun sos pees e chie imbetzes chi non b’at nudda chi si controighet

S’artìculu 107 de sa Costitutzione de sa Repùblica italiana narat chi sos magistrados sunt “inamovibili”, chi no los podent mòvere. Chi «non podent èssere dispensados o suspesos dae su servìtziu nen destinados a àteras sedes o funtziones si no in fatu a detzisione de su Cussìgiu superiore de sa Magistradura, adotada o pro sos motivos e cun sas garantzias de difesa istabilidas dae s’ordinamentu giuditziàriu o cun su cunsensu issoro».

Si bincheret su “”, s’àrticulu 107 (amus postu petzi su primu comma) abarrat che pare francu chi in una parte: «in fatu a detzisione de su Cussìgiu superiore de sa Magistradura rispetivu». Ca si dae lunis in susu sos Csm ant a èssere duos est craru chi no at a pòdere èssere unu ebbia su chi pigat sos disinnos.

Firmos, ca s’artìculu 105 nou bogat a su Csm bipartzidu sa cumpetèntzia in contu de provedimentos disciplinares. Cosa lassada a sa Corte arta chi cherent introduire in s’ordinamentu. Ma est sa paràula “detzisione”, su disinnu, chi est animende sas allegas de custas oras intre chie narat chi sa riforma est iscrita cun sos pees e chie imbetzes narat chi non b’at nudda chi si controighet.

Dae sa rete amus piscadu duos interventos chi, issos emmo, si controighent. Pro Isabella Bertolini, cumponente làica de su Csm e segretària de su comitadu “Sì Riforma”, «sunt faghende una confusione manna intre sos provedimentos disciplinares, chi sunt afidados a sa Corte arta, e sos provedimentos de casta organizativa e amministrativa chi imbetzes tocant a sos Csm. At a èssere sa Corte arta a santzionare sos magistrados, ma poi tocat a sos Csm, comente sutzedet oe, reconnòschere custas detzisiones a livellu organizativu, torrende a disegnare sas piantas orgànicas e duncas removende su magistradu o disponende s’inserimentu suo in àtera sede. Fintzas oe sa setzione disciplinare de su Csm non detzidet in su mèritu de sas tabellas de sos ufìtzios giuditziàrios. Tocat a sas cummissiones cumpetentes reconnòschere sas sentèntzias e adotare sos provedimentos cunsighentes in su pianu amministrativu».

Una prima dimanda diat pòdere èssere custa: pro evitare custa confusione, pro ite no ant iscritu chi sos magistrados «non podent èssere dispensados o suspesos dae su servìtziu nen destinados a àteras sedes o funtziones si no in fatu a detzisione de sa Corte arta e dae sos provedimentos cunsighentes de su Cussìgiu superiore de sa Magistradura rispetivu»?

Su Professore ordinàriu de Diritu costitutzionale e pùblicu in s’Universidade de Tèramu, Enzo di Salvatore, leghende custa contradditzione intre sas detzisiones de sos Csm e sas detzisiones de s’istrutura noa, custu narat, imbetzes: «Sa Corte arta diat devènnere un’ispètzia de giùighe de s’impugnatzione de sos provedimentos de su Csm. Posca, contra a sas sentèntzias de sa Corte arta si diat pòdere agire petzi in dae in antis de sa matessi Corte, mancari cun unu cullègiu a cumpositzione diferente e cun esclusione de sa possibilidade de ricùrrere a sa Cassatzione».

Duncas: sos de su Csm sunt petzi disinnos de casta organizativa, ca sas detzisiones disciplinares tocant a sa Corte arta ebbia, o sas detzisiones de sos Csm (chi abarrant in su testu mudadu) sunt provedimentos sugetos a pustis a sa Corte arta? Sa cosa no est crara.

«Su perìgulu – annanghet Di Salvatore -, chi dipendet dae s’interpretatzione chi l’ant a dare, est su de unu recursu sighidu a sa Corte Costitutzionale pro chi si si pronùntziet in contu de sos cunflitos de atributzione intre sa Corte arta e sos duos Csm». Si gasi esseret, e si su “Sì “ colaret, amus duncas unu Csm in prus e una Corte noa. Ma tocat a iscomodare sa Corte betza.


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscrie·ti a CHIDA sa lìtera de novas de Istòrias

Tenìmus sos datos tuos privados e ddos impreamos isceti pro su servìtziu de sa lìtera de novas. Castia in sa pàgina 'riservadesa' pro nde ischìre de prus.

Iscritu dae

De lèghere

Atualidade

Dae sa difidèntzia de su campanile a su disafiu de sos algoritmos

Cultura

Non prus pratza, iscolas o brucons de monte, in su 2026 Sa Die de sa Sardigna si tzelebrat fintzas a suta de s’abba. In...

Iscientzia&Tecnologia

Unu sistema tecnològicu nou po castiai s’ambienti e prevenni is fogus in is sartus e in is padentis. Su progetu si narat Avix e...

Sardigna

Est un’atu de acusa grae dae su Comitadu Mistu Paritèticu pro is Tzerachias Militares de sa Sardigna (Co.mi.pa.), chi torrat a pedire cun apretu...