Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Cultura

Linguìstica, literadura e istòria sarda. Naschet sa rivista Àidos, unu logu de allegas pro sa dialètica de is ideas

Gabriele Tanda

Publicadu dae sa domo editora Condaghes e cuidadu dae Gabriele Tanda, Mauro Piredda e Riccardo Mura, su periòdicu naschet a cuncordu cun su Centro Studi Identità e Memoria (Cesim/Aps) de Tàtari proponende·si comente una publicatzione “saltuaria” chi preferit su meledu fungudu a sa lestresa de is essidas fissas. Sa presentatzione ufitziale sua è programmada pro oe, chenàbura su 15 de maju, in su Salone del libro de Torinu.

Su tìtulu matessi, “Àidos”, nos nche giughet a unu tèrmine presente in is variedades e in is limbas de s’ìsula inditende·nos unu coladòrgiu e unu logu de possibilidades, metàfora de un’òpera chi bolet èssere unu ponte intre disciplinas e visiones diferentes.

S’identidade funguda de sa rivista essit a craru dae s’editoriale chi aberit su nùmeru punnende a s’arresonu sèriu e meledadu. A tesu dae is lògicas de sa prus chi non fàtzile polèmica social, sa rivista manifestat sa voluntade de fraigare unu logu ue intelletuales, poetas e istudiosos si potzant addobiare e cuntrastare pro mèdiu de sa dialètica de is ideas.

Comente sutaliniadu in su testu programmàticu, sa punna est su de ispainare sa cultura sarda lassende·nche a un’ala su provintzialismu de chie chircat su cunsensu esternu, e sa torrada a un’identidade musealizada e tètera. Custa visione si presentat cun un’istrutura tripartzida chi abbratzat linguìstica, istòria e literadura, oferende una panoràmica articulada de sa realidade isulana cuntemporànea.

Su primu grandu blocu temàticu est intregadu a sa figura de is neolocutores, analizada pro mèdiu de prospetivas multidisciplinàrias. Riccardo Mura, in su sàgiu cosa sua intituladu “La lingua è di chi la trasmette”, esplorat su ruolu detzisivu de chie sèberat in forma ativa de adotare e de intregare a su cras is limbas de Sardigna, barighende·nche sa visione traditzionale de su faeddadore nativu.

Afaca a custa riflessione ddoe est su contributu de Caterina Vittoria Roselli, chi indagat su ligàmene intre “li neofaeddadóri” e is temàticas de gènere e intersetzionales, frunende una lègida innovativa de is dinàmicas sotziolinguìsticas.

Su cuadru est cumpletadu dae un’intervista de Gabriele Tanda a Simone Pisano, professore assotziadu de linguìstica e dialetologia in s’Universidade pro istràngios de Siena, chi aprofundit galu de prus is disafios de sa modernidade pro su patrimòniu linguìsticu sardu.

Sa setzione dedicada a s’istòria e a sa memòria est dominada dae su contu de s’atividade de su Cesim. Si Giuseppina Marras analizat oto annos de chircas de su tzentru intre su 2017 e su 2025, evidentziende s’aficu pro sa valorizatzione de s’identidade sarda, Sara Mameli ponet s’atzentu in s’importu de sa formatzione.

Unu momentu de grandu ammaju est rapresentadu dae su reportage “Il velo arancione”, firmadu dae Gabriele Tanda e Riccardo Mura, chi nche giughet su leghidore a s’iscoberta de is domus de janas de Busache, testimonia archeològica de primore.

Serrat su volume su meledu ampru pro su chi pertocat su sistema literàriu isulanu. Gabriele Tanda, ponende in parte Anna Cristina e Speranza Serra, proponet un’analizu teòricu chi iscumbatat cuntrastos e cunvergèntzias tra sa produtzione in sardu e sa chi est in italianu.

Custa indàgine agatat un’aplicatzione pràtica sua in sa setzione “Racconti incrociati”, ue Alessandro De Roma e Giuseppe Tirotto oferint duos imaginàrios narrativos distintos in contu de libertade e de servìtziu.

Pro mèdiu de is contos “La maschera” e “Acchiddà di l’ideali”, sa rivista dimustrat comente sa literadura si potzat fàghere istrumentu de chirca esistentziale e sotziale, serrende su primu nùmeru cun sa promissa de dda sighire in cherta de àidos culturales noos pro sa Sardigna de cras.

In is dies imbenientes s’at a pòdere iscarrigare su primu nùmeru in pdf dae su giassu web cesimsardegna.com.

Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Cultura

Sa de dexi editzioni de Seuinmusica. De su 24 a su 26 de trìulas tres diis de mùsica, spetàculus e eventus in Seui. Nàsciu...

Atualidade

Cando sa polìtica pretendet de torrare a iscrìere sas règulas de giogu cun fallos de reatzione e telefonadas presidentziales

Iscientzia&Tecnologia

Unu brevetu internatzionale cuntzessu in Giapone e Rùssia pro coltivare s’ispirulina in s’ispàtziu

Atualidade

Unu situ de novas realizadu fatu cun s’Intelligèntzia Artifitziale ebbia est ponende in abolotu su mundu de su giornalismu italianu. Si tratat de we-news.com,...