Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardigna

Fix’e anima, in Elini una comunidade chi creschet cun cultura, partetzipatzione e solidariedade

In Elini, in Ogiastra, ddoe at una realidade assotziativa nàschida dae sa voluntade de una truma de giòvanas de torrare a dedicare energias, ideas e progetos in sa bidda issoro. Est Fix’e anima, assòtziu de promotzione sotziale chi, dae pagu prus de unu annu, traballat pro creare ocasiones de addòbiu, formatzione e partetzipatzione, cun sa punna de contribuire a una comunidade prus cusciente, inclusiva e ativa.

S’assòtziu est nàschidu fintzas dae s’esperièntzia de giòvanas chi, comente medas àteros de sa generatzione issoro, ant lassadu Elini pro istudiare e chi a pustis ant seberadu de ghirare a domo. Tra issos ddoe est Michela Pili, presidente de s’assòtziu, chi, a pustis de àere bividu pro oto annos in Siena, at selladu de si nche contoniare a bidda sua.

«Sa gana de torrare fiat manna», contat Michela. E est pròpiu dae su cunfrontu tra issa, Eleonora, Giulia e is àteras voluntàrias chi at tentu sa pensada de ingendrare calicuna cosa de nou pro Elini, chirchende de parare fronte a s’ispopulamentu cun dinàmicas comunitàrias noas.

Fintzas su nùmene seberadu pro s’assòtziu tenet unu significu fungudu. Fix’e anima, est acapiadu a una pràtica comunitària antiga de sa traditzione sarda, ligada a s’acollida e a sa cura de unu pipiu pro manu de una famìlia diferente dae sa de orìgine.

Oe custu cuntzetu est interpretadu dae s’assòtziu in manera prus ampra, comente sìmbulu de solidariedade, incroimentu, acollida e relatziones. S’obietivu est su de creare una comunidade acanta cada persone si podet intèndere retzida e lìbera de espressare s’unitzidade sua.

Fintzas su logo de s’assòtziu est acapaidu a sa cultura sarda. Una fèmina a mucadore cun su piercing. Un’elementu seberadu pro pònnere a notu sa cunditzione de sa fèmina, is trasformatziones sotziales e culturales e is dinàmicas de gènere chi atraversant is comunidades.

Is atividades de Fix’e anima sunt diferentes e andant dae sa cultura a sa formatzione, dae s’ambiente a sa sotzialidade. Un’atentziones particulare est dedicada a su mundu de s’iscola, cun frailes didàticos pro is istudiantes e is dotzentes de is istitutos de cada òrdine e gradu. Pro s’assòtziu, s’iscola depet èssere in antis de totu unu logu seguru, in ue si podet allegare de temas sotziales, isvilupare su pensamentu crìticu e faeddare de is chistiones chi pertocant diretamente is giòvanos.

Mancari s’assàtziu tèngiat un’annu de vida ebbia, is fainas portadas a cumpimentu sunt giai medas. Tra custas, sa rassigna cinematogràfica “In Primo Piano”, dedicada a pellìculas de atualidade, e sa presentada de s’àlbum illustradu “Mommoteddu”, chi at permìtidu de torrare a iscobèrrere, cun su linguàgiu de s’ironia e de sa fantasia, una figura de s’imaginàriu traditzionale sardu. Unu de is progetos chi rapresentat mègius s’ispìritu de s’assòtziu est “Fermata sospesa”, un’initziativa pensada pro trasformare sa firmada de su Treninu Birde in s’Istatzione de Elini in un’ocasione de addòbiu tra comunidade, assòtzios diversos, bisitadores, turistas, artesanos e hobbistas.

Sa primu editzione dd’ant fata s’11 de argiolas 2025. A costau de is produtziones artesanales e de is ogetos fatos dae is hobbistas, Fix’e anima at propostu unu logu dedicadu a s’iscàmbiu cusciente de ogetos e bestires, cun sa possibilidade de donare su chi no s’impreat prus o de agatare calicuna cosa pro ddi donare una vida noa. S’initziativa at postu a pare sotzialidade, retziclu e valorizatzione de su territòriu.

Ocannu su progetu “Fermata Sospesa” at otentu su finantziamentu de sa Fondazione di Sardegna, in intro de su bandu “Volontariato, filantropia e beneficenza”, e dae s’8 a su 28 de austu ddoe ant a èssere chimbes dies de atividades, laboratòrios e fainas culturales dedicadas a mannos e pipios.

Sa disfida de Fix’e anima est fintzas sa de dimustrare chi una bidda minore podet èssere unu logu in ue progetare, partetzipare e creare oportunidades noas. Oe Fix’e anima tenet oto voluntàrias, sete sunt fèminas, e est creschende fintzas gràtzias a s’interessu de àteras persones.

A s’acabbu est custa sa missione de Fix’e anima: mòvere dae is gestos piticos pro fàghere nàschere cosas prus mannas, torrende a donare vida a is logos de sa bidda e creende ocasiones noas pro chi is persones si potzant atopare, cunfrontare e intèndere parte de una comunidade.


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Cultura

Su cuncursu nòdidu, nàschidu 70 annos a como, tzèlebrat sa literadura sarda su 26 de custu mese in sa fratzione de Santu Nigola

Cultura

Sa finale in sa Navarra Arena de Iruñea/Pamplona su 20 de nadale cun 12mìgia ispetadores in presèntzia e direta tv. Chie at a èssere...

Umbras de Sardigna

Custu est su segundu episòdiu de sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna”. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale Arvèschida in paris cun...

Sardos

Est mortu a 97 annos  Pietrino Soddu. Sete bias presidente de sa Regione, intre su 1972 e su 1980, cunsigeri regionale pro chimbe legisladuras,...