Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Sardigna

Naschet “Sardegna decide”, unu fronte sardu pro s’autodeterminatzione energètica de s’Ìsula

Una truma manna formada dae comitados locales, assòtzios, movimentos tzìvicos e unas cantas fortzas polìticas at detzìdidu de s’aunire a pare pro faeddare de energia e ambiente in Sardigna. Ant iscritu una proposta, mutida “La Sardegna decide”, e pedint a sa Regione Autònoma de sa Sardigna de abèrrere una mesa de cunfrontu cun issos. S’idea est simpre: chistionae totu paris de is sèberos pro su benidore de s’Ìsula, comente prodùere energia sena dannificare su territòriu e comente amparare is comunidades locales. Si esseret a bisongiare, is promotores ponent in contu fintzas una manifestatzione manna in Roma.

Pro is promotores s’initziativa est una fase noa de opositzione a is detzisiones de s’Istadu italianu, ca a pàrrere issoro a s’ispissu sunt pigadas tropu a largu dae sa Sardigna e sena ascurtare bastante is chi istant in is territòrios. «Non semus contra s’energia neta – crarint in su comunicadu issoro– ma contra unu modu de fàghere chi non tenet contu de is bisòngios de is persones e arriscat de ispèrdere sartos, paisàgios e fainas agrìculas».

A sa proposta ant giai leadu parte prus de binti realidades diversas, intre cales assòtzios comente Italia Nostra Sardegna APS e movimentos polìticos. Sa regorta de is adesiones sighit e podet partetzipare chie si siat compilende su mollu in lìnia.

In su documentu ddoe at ses rechertas printzipales. Sa prus de importu est sa chi pedit a sa Corte Costitutzionale de compidare una lege de su 2026 chi, a bisu de is promotores, reduit meda su podere de is Regiones in is detzisiones in contu de energia, mescamente pro su chi pertocat is logos in ue fraigare impiantos de fontes rennoaditzas comente eòlicu e fotovoltàicu. Sa motzione pedint fintzas chi sa Sardigna potzat impreare a beru is cumpetèntzias prevìdidas dae s’Istatutu ispetziale suo, respetende is règulas de s’Unione Europea ma cun prus autonomia in is sèberos.

Intre is àteras propostas ddoe sunt sa creatzione de un’agèntzia energètica regionale pùblica, chi agiuet a gestire sa transitzione energètica; s’amparu a is comunidades energèticas, est a nàrrere grupos de tzitadinos chi produent e cumpartzint energia; s’agiornamentu de su pranu energèticu regionale in base a is bisòngios beros de is sardos; e su cumpretamentu de is règulas pro amparare su paisàgiu in is zonas internas, cunsideradas oe prus espostas a is impiantos industriales.

Segundu is organizadores serbit collaboratzione. Sena s’apògiu de sa Regione, narant, is comitados a solos podent fàghere belle pagu. Ma sena s’amparu de is tzitadinos e de is territòrios, fintzas is istitutziones arriscant de non resèssere. Pro custu pedint addòbios ufitziales cun sa cummissione regionale benidora pro chistionare de s’energia e de su disinnu de lege “Pratobello”, sustentadu dae unos 211 mìgia firmas regortas intre sa populatzione.

Segundu su fronte promotore, sa chistione non pertocat petzi s’energia, ma su benidore econòmicu, sotziale e ambientale de sa Sardigna.


Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018art 22Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Cultura

Su cuncursu nòdidu, nàschidu 70 annos a como, tzèlebrat sa literadura sarda su 26 de custu mese in sa fratzione de Santu Nigola

Cultura

Sa finale in sa Navarra Arena de Iruñea/Pamplona su 20 de nadale cun 12mìgia ispetadores in presèntzia e direta tv. Chie at a èssere...

Umbras de Sardigna

Custu est su segundu episòdiu de sa prima istajone de su podcast “Umbras de Sardigna”. Est unu podcast prodùidu dae s’Assòtziu Culturale Arvèschida in paris cun...

Sardos

Est mortu a 97 annos  Pietrino Soddu. Sete bias presidente de sa Regione, intre su 1972 e su 1980, cunsigeri regionale pro chimbe legisladuras,...