Ddoe at poetas chi no apartenent scéti a sa literadura, ma a s’ànima funduda de unu pòpulu. Padre Luca Cubeddu (1749–1829) est unu de custos: unu gigante de sa cultura isulana, capatze de pònnere a dialogare sa traditzione colta cun s’improvisatzione populare, su sacru de sa tùnica cun s’agudesa de sa cummèdia. E puru, pro tempus meda sa figura sua dd’ant cunfinada in etichetas tzelebrativas o istùdios partziales.
Oe, gràtzias a unu grandu traballu de Luca Maurìtziu Atzori e de Gratzianu Fois, cussa boghe torrat cun una craresa mai intesa in antis. Su volume “Padre Cubeddu in sa terra de sa poesia“, imprentadu dae Metis Academic Press, no est unu libru ebbia: est un’atu de atza intelletuale. Cun sas 378 pàginas suas, rapresentat difatis su primu tratadu de filologia sarda iscritu pro intreu in limba sarda. Unu sèberu rivolutzionàriu, chi pretendet pro su sardu sa dignidade de limba de sa chirca iscientìfica e de sa sagìstica.
S’òpera, introduida dae su filòlogu Giancarlo Porcu, oferit unu retratu de autore pretsizu chi bàntzigat intre su setighentos e s’otighentos, dende lughe a su cuntestu istòricu e polìticu de tando. Ma s’iscusòrgiu dd’agatamus in s’anàlisi filològica e mètrica e in s’iscoberta de documentos de archìviu e de testos inèditos finas a immoe chi nos torrant unu Cubeddu multiforme. Est innoghe chi brionit s’editzione crìtica de “Sa congiura de sos baianos madamizzantes“, cummèdia chi rivelat su traju còmicu e prus disconnotu de su poeta.
Sa letura de custu libru est che a unu viàgiu in intro de s’anàlisi iscientìfica chi mai perdet sos tastos de sa terra sua ingendradora. Est unu contributu netzessàriu pro istudios e apassionados, unu ponte tra sa filologia chi falat a fundu e su tzocheddu biu de una limba chi non bolet èssere petzi un’ormina de su tempus coladu. Est custa un’òpera destinada a annoare su cànone literàriu sardu arregordende·nos chi sa poesia, cando est poesia, su logu suo in s’istòria si ddu faghet.
Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art 22. Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2025-2026. LR 22/2018, art. 22
