Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Cultura

Is Festas de Sartu de Tortolì: s’usàntzia de s’Imbidu

Cada annu, tra su de tres domìnigos de austu e su segundu domìnigu de cabudanni, Tortolì s’ànimat cun sas tzelebratziones de Is Festas de Sartu, dedicadas a sos santos patronos de sas crèsias de su sartu de Santu Lussùrgiu, Santu Millanu e de su Santìssimu Sarbadori. Custas festas, raighinadas in sa cultura e in sa devotzione locale, rapresentant unu momentu de partetzipatzione comunitària manna.

Pro cada festa, unu comitadu ghiadu dae un’Obrieri, s’òcupat de organizare e allichidire sas crèsias dedicadas a sos santos. Unu mese in antis, “is devotus”, est a nàrrere sos chi faghent parte de su comitadu,  faghent “sa cica” pro regòllere su dinari chi serbit a pagare sos sonadores, sos cantadores, su palcu, sos coetos e totu su chi serbit pro sa festa.

Sas tzelebratziones cumintzant sa chenàbura cun unu rituale particulare: su de s’Imbidu, acanta benit postu a s’asta su giale chi simbulègiat su giù de sos boes chi depet  tirare su carru cun su còciu de imbirdu, cun a intro s’istàtua de su santu. In sa pratza de sa Catedrale de Sant’Andria, totu sa bidda s’atopat pro pigare parte a custa asta pùblica simbòlica. Chie faghet s’oferta prus arta, a s’ispissu comente promissa pro una gràtzia retzida, divenit “s’Imbidadori”, su bardianu temporàneu de su giù chi at a tragare su carru de su santu in sa professone.

Pro sa festa de su Santìssimu Sarbadore, sos “imbidus” sunt duos: su primu pro su giuale de sos boes e su segundu pro Santu Sarbadoreddu, un’istatuedda pitica de su santu. Sos chi s’agiùdicant s’asta, acumpangiados dae su comitadu, parentes e amigos, faghent unu cumbidu in domo issoro, cun ballos e cantos.

Sa die de sa professone, s’istàtua de su santu benit collocada in su còciu e postu in su carru tiradu dae sos boes cuncordados cun frocos colorados e frores, “is bois mudaus”. Sa professone movet cun su comitadu e fatu fatu sos fideles dae sa Catedrale de Sant’Andria conca a sa crèsia de su sartu, a sonu de bisonas,  chi acumpàngiat su càntigu de su Rosàriu. Sa professone si concruit cun sa tzelebratzione de sa Santa Missa in sa crèsiedda foras de sa bidda.

Sa primu Festas de Sartu de s’annu est da de  San Lussòriu (Lussùrgiu pro sos tortoliesos), chi est in programma domìnigu chi benit. Ocannu s’Imbidadora est Diana Mascia, chi s’at agiudicadu su giuale cun un’oferta de 200 èuros.

Su ritu de “s’Imbidu”, chi bolet nàrrere “inditare“, si pensat chi bèngiat dae Ispagna. A unu tempus si poniat a s’asta s’istàtua de su santu matessi, ma a pustis, pro semplificare su rituale, si fiat detzìdidu de pònnere a s’asta su giuale de sos boes ebbia. Oe, custa traditzione s’agatat petzi in Tortolì, ma fiat presente fintzas in àteras biddas de Sardigna. In Loceri, a esèmpiu, pro Santu Isidoru e peri pro Santu Sebastianu, su rituale fiat connotu comente “sa Dita” (nùmene chi dipendet semper dae su faeddu didu, pòddighe), e un’usàntzia che a sa de Tortolì, s’agatat fintzas in Lotzorai, pro Santu Sebastianu etotu.

Fotos leadas dae sa pàgina facebook “Comitato San Lussorio Tortoli”

Pro nde ischire de prus

Tortolì. Feste e… festas de santu

Càstia S’Imbidu de ocannu pro Santu Lussòriu

https://www.facebook.com/comitatosanlussoriotortoli/videos/3854827621510824

Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018. Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2023-2024 LR 22/2018

Iscritu dae

Ivan Marongiu (Àrthana, 1976) est laureadu in Istòria e in Antropologia culturale. Istudiosu de cultura orale sarda, at publicadu regortas de contos populares, sàgios in contu de poesia traditzionale e òperas istòricas de s'Ogiastra. Giornalista pubblitzista, dae su 2010 traballat in is ufìtzios de sa limba sarda e dae su 2014 collàborat cun ràdios e testadas giornalisticas locales.

De lèghere

Sardigna

In Casteddu sa publitzidade si podet furriare a discussione istòrica. Est su chi est acontessende in custas dies in pratza Yenne in ocasione de...

Itàlia

B’at chie narat chi sa riforma est iscrita cun sos pees e chie imbetzes chi non b’at nudda chi si controighet

Sardigna

Sa Giunta regionale at aprovadu unu provedimentu pro agiudare is comunos in ue est difìtzile agatare unu mèdicu de famìlia. S’acòrdiu dd’at firmadu Assessoradu...

Polìtica

Su Cunsìgiu regionale de sa Sardigna at aprovadu una lege noa mutida Rest – Rèdditu de istùdiu. Si tratat de un’agiudu econòmicu pensadu pro...