Sighi∙nos

Salude, ite ses chirchende?

Atualidade

25 de abrile in Itàlia e Portugallu, duas rivolutziones mancadas

Chimbanta annos a oe sa rivolutzione de sos gravellos contra a su fascismu de Salazar e Caetano

Su chi b’at àpidu su 25 de abrile in Itàlia l’ischimus. E non b’at mèdiu de nche pòdere iscantzellare cussas pàginas dae s’istòria. Ma s’ammentu de su sacrifìtziu de sos partigianos chi gherreint contra a sa barbaridade niedda cheret chi lu prendamus, pro cumprèndere su chi no amus otènnidu e fintzas su proite de una dereta estrema chi podet crèschere galu oe, a unos cantos cuntzetos de Piero Calamandrei. Chi no est de badas chi faeddeit de «rivolutzione mancada» e, a su matessi tempus, de «rivolutzione promìtida» gràtzias a carchi artìculu prus chi non progressista de sa Costitutzione. A belle 80 annos dae cussa liberatzione l’amus bidu chi no est bastante a àere unos cantos deretos iscritos. Traballu, istrutzione, salude: nudda b’at de acumpridu. E fintzas sas conchistas de sos annos ‘70 dae parte de sas fèminas sunt in perìgulu: sas crònacas de Itàlia nos narant chi non bi cheret meda – si bi lu permitimus – a b’aeremus polìticas de màdrighe ungheresa o polaca in contu de autodeterminatzione proibida.

Ma in contu de 25 de abrile b’at un’àtera istòria chi prus pagu connoschimus e chi pertocat sa matessi die. Chimbanta annos a oe, in Portugallu, b’amus àpidu s’acabbu de sa ditadura fascista nàschida cun Salazar e sighida cun Caetano. Sa rivolutzione de sos gravellos la ghieit sa banda progressista de sas fortzas armadas e, finamentas in cue, sa punna fiat sa matessi de su bonu de sos partigianos cun su mucadore ruju. Sa Costitutzione de su 1976 faeddeit de «transitzione» conca a su «sotzialismu», a una «sotziedade lìbera, giusta e aguale». Totu custu finas a sas riformas de s’82 e de s’89, chi mudeint s’orientamentu conca a su liberismu. Su 25 de abrile, duncas, nos narat chi cale si siat deretu no est una cuntzessione ma una conchista inghiriada, die cun die, dae milli perìgulos. Custu est s’inditu, pro chi sa die de sa Liberatzione non siat una ricurrèntzia bòida.


Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2023-2024. LR 22/2018. Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2023-2024 LR 22/2018

Iscrie·ti a CHIDA sa lìtera de novas de Istòrias

Tenìmus sos datos tuos privados e ddos impreamos isceti pro su servìtziu de sa lìtera de novas. Castia in sa pàgina 'riservadesa' pro nde ischìre de prus.

Iscritu dae

De lèghere

Atualidade

Aprovadu su testu unificadu in contu de governance governance. S’idea est de nde fàghere sa ferrovia turìstica prus manna de Europa comente crae pro...

Atualidade

Dae sa mirada noa a su protzessu cossu naschet sa dimanda chi meresset una risposta

Cultura

Sunt cumintzadas in Àrthana is primas intervistas e is ripresas de su progetu Su Leminarju 2.0, unu percursu finantziadu dae sa Regione Autònoma de...

Atualidade

Non nd’aìamus dèvidu faeddare, forsis nemmancu in sa crònaca locale, pròpiu pro non nche pònnere custas criaduras in sas bucas de chie si siat....