Un’àrea chi finas a immoi no si podiat bìsitai de su 1936 intrat po sa prima borta in is percursos de bìsita de su Parcu archeològicu de Nora, donendi a su pùblicu s’oportunidadi de iscoberri unu de is prus importantis contestus funeràrius fenìcius e pùnicus de su Mediterràneu otzidentali.
S’abertura a su pùblicu de s’àrea de sa necròpoli fenìcia e pùnica chi s’agatat in s’ex zona militari de Nora rapresentat unu traguardu de importu po sa valoritzatzioni de su patrimòniu stòricu e archeològicu de sa Sardigna. Finas a immoi serrau a is bìsitas, custu setori mannu de su situ archeològicu intrat a fai parti de s’oferta culturali de su Parcu.
S’impreu de s’àrea est possìbili gràtzias a su traballu in paris de su Comunu de Pula, de sa Fondatzioni Pula Cultura Diffusa e de sa Soprintendèntzia po is Benis Archeològicus, chi ant promòviu s’abertura de unu spàtziu de balori iscientìficu e culturali ispantusu. A intru de custu giassu funt custodias testimonìas de importu po torrai a fraigai is orìginis e su svilupu de sa tzitadi de Nora e is raportus chi custa at tentu cun su restu de su Mediterràneu.
Po su sìndigu de Pula, Walter Cabasino, est una dii stòrica po totu s’Ìsula: “Torrai a sa comunidadi e a is bisitadoris chi bènint de totu su mundu unu tretu archeològicu de custu importu tenit unu valori dòpiu: s’abertura de sa necròpoli otzidentali no ammanniat sceti is spàtzius abertus a su pùblicu, ma at a tèniri puru vantàgius econòmicus po su territòriu. No depeus iscaresci sa fragilidadi de custu situ archeològicu, is dannus fatus de s’uraganu Harry ddos bieus totus».
In su setori setentrionali de s’ex base militari, de su 2013, s’Universidadi de Pàdova batit a innantis unu programa de circa archeològica chi at portau a s’iscoberta de una necròpoli manna impreada po casi seti sèculus, de s’edadi fenìcia finas a cussa pùnica.
Nora est unu casu ùnicu in su panorama archeològicu sardu: est difatis sa prima e, finas a oi, s’ùnica necròpoli fenìcia de s’ìsula agatada in unu istadu de cunservatzioni perfetu.
Unu de is aspetus prus de importu de is circas est ca ant agatau medas tumbas fenìcias e pùnicas abarradas invioladas in su cursu de is sèculus. Is ogetus funeràrius recuperadus – fatus de tzeràmicas, ainas de metallu e manufatus de birdi – funt una mitza de importu po sa connoscèntzia de is atividadis de produtzioni, de is cumèrtzius e de sa vida de onnia dii de is chi bivìant in sa Nora de tando. Is repertus funt oi cunservadus e amostaus in su Museu Tzìvicu “Giovanni Patroni” de Pula.
Jacopo Bonetto, dotzenti de Archeologia clàssica in s’Universidadi de is Stùdius de Pàdova, fueddat de is tesorus agataus in s’àrea de sa necròpoli: “Eus scavau in una zona aundi prima nisciunu archeòlogu aiat mai postu su pei, un’àrea chi de su 1936 fut tancada a is tzivilis. A pustis de dexi annus de circa, fatus impari cun sa Soprintendèntzia, bieus is arresultaus de su traballu nostru: de is scobertas fatas in sa necròpoli oi scieus meda de prus a pitzu de is chi biviant in Nora. Tumbas, corredus funeràrius, monilis: de su scavu funt bessius medas repertus”.
Chiara Pilo, archeòloga de sa Soprintendèntzia, ammentat s’incàrrigu delicau de scavai in d-unu situ fragili comenti Nora: “No nci funt trabballus a impatu zero, ma in cust’àrea archeològica si sighit a traballai cun sa punna de iscoberri ònnia borta prus informatzionis a pitzu de sa stòria de custa tzitadi antiga e de afidari a is chi ant a bènniri sa possibildiadi de dda connosci aici comenti dda bideus nosu oi. Is progetus in Nora sighint: nci funt ancora zonas aundi no eus mai circau”.
