Sa Sardigna signit a èssere bisastrada dae is fogos. Eris, in una de is prendas prus galanas de su Sàrrabus, in sa marina de Punta Molentis, unu fogu mannu est lòmpidu finas a s’arenile, torrende a chinisa boscu, veturas, unu tzilleri e fràigos de linna, apretende unos 200 bagnantes chi si sunt sarbados gràtzias a s’interventu de is gommones e de is elicòteros de sa Guàrdia Costera.
Su bentu de maestrale, chi at tiradu finas a 40 chilòmetros a s’ora, at alimentadu is fracas artas chi ant postu a sa proa is iscuadras antintzèndiu de Forestas e is de is Vìgiles de su Fogu, chi ant pòdidu bìnchere su fogu petzi gràtzias a s’interventu de is elicòteros de s’Aereonàutica Militare e a is Canader. A merie, su sìndigu Gianluca Dessì at firmadu s’ordinàntzia de serrada lestra de sa marina de Punta Molentis, pro permìtere un’interventu de bonìfica, pro more de sa presèntzia de matas galu tenendo o perigulantes.
Su Grupu de Interventu Giurìdicu (GrIG) at definidu su chi est acadèssidu unu disastru ambientale. E a beru, non si tratat petzi de un’apretu passigeri, ma de un’àtera tragèdia annuntziada chi si torrat a presentare puntuale cada istade. Sa presidenta de s’ANCI Sardigna e sìndiga de Fonne, Daniela Falconi, at espressadu su dolore suo ammentende chi non si podet prus faeddare de pianu antintzèndiu petzi in istiu, ma est pretzisu adotare una pranificatzione istruturale, culturale e formativa chi duret a tot’annu, cun fainas de annestru ambientale in is iscolas, agiudos pro is comunos in sa gestione de su territòriu e una valorizatzione de su traballu de massajos e pastores, beros bardianos de su sartu. S’ispantu pru mannu, difatis, est ca immoe is fogos sunt interessende semper prus fintzas logos de monte chi a unu tempus non fiant tocados dae custos fenòmenos, su Gennargentu. Bator dies a oe unu fogu est essidu a pees de Monte Ispada e pro dd’istudare ant interbènnidu unas cantas iscuadras de su Corpus Forestale.
Fintzas Emiliano Deiana, ex presidente de ANCI Sardigna, remonende un’anàlisi sua fata bator annos a oe in ocasione de su fotu chi aiat destruidu su Montiferru, at denuntziadu sa mancàntzia de su sistema de preventzione, evidentziende sa farta de unos 1500 operajos in Forestas e 400 agentes in su Corpus Forestale. Sa proposta sua fiat giai tando crara e oe aparit galu prus apretosa: serbit una riforma profunda de su sistema de luta a is fogos, s’ativatzione de flotas aèreas regionales, personale giòvanu e preparadu, e una polìtica forestale moderna chi reconnoscat in is padentes e in is parcos una risursa siat ambientale siat econòmica. Sena una risposta a sa desertificatzione sotziale e a s’ispopulamentu de is àreas internas, cada istrategia arriscat de èssere ineficatze.
Segundu is datos ufitziales agiornados a su 22 de argiolas 2025, in Sardigna amus tentu giai 1.290 fogos chi ant brusiadu 1.650 ètaros de padente e 5.800 ètaros de àreas non boschiva. Su diretore generale de su Corpus Forestale de Vigilàntzia Ambientale, Gianluca Cocco, at declaradu chi belle su 50% de custos fogos est de natura dolosa, a s’ispissu acapiada a bengatziones, meleto o a piròmanes. Is àteros sunt curposos e a s’ispissu causados dae pràticas irresponsàbiles comente a s’impreu de su fogu pro limpiare is terrinos, cosa proibida in custu perìodu de s’annu.
Peristantu s’Amparu Tzivile Regionale at publicadu unu bulletinu de abbìgiu nou. Sa costa orientale de s’ìsula est classificada cun bullinu ruju, mentras su nord-ovest, su Nugoresu e su sud-ovest s’abbìgiu est de colore arantzu. A pustis de sa die mala de eris in Punta Molentis, su maestrale sighit a mundare s’ìsula, e is temperaduras, mancari un’abbasciamentu mannu, abbarrant artas.
Fogu oe puru in sartu de Orosei, in sa fratzione de Is Alinos, in ue pro mègius seguresa is autoridades ant stada predispostu s’evacuatzione de sa residèntzia “Gli Ontani”.
A sighire a contare cada istade is matessi istòrias de destruimentu, dannu e de , timoria non faghet prus. Is territòrios non podent èssere lassados solos a cumbàtere su fogu cun risursas inadeguadas e istrategias betzas chimbant’annos. Serbit una bortada lestra, profunda, colletiva.
Pro s’ora s’arenile de Punta Molentis su comunu de Crabonaxa dd’at serradu a sa balneatzione e sa Forestale est sighende a fàghere inghesta. Chie tenet informatziones ùtiles podet cuntatare is autoridades cumpetentes.
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018. Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2024-2025 LR 22/2018
