Sa gara pro acasagiare s’Einstein Telescope tenet un’àteru candidadu. Fintzas a sa regione de sa Lusàtzia, in Sassònia (Germània), dd’ant reconnota comente a situ candidadu ufitziale. Su detzisu arribbat dae s’addòbiu de sos rapresentates guvernativos.
Sa Germània s’agiunghet gasi a sa Sardigna, cun s’àrea de Sos Enattos, e a s’Euregio Mosa-Reno, intre Bèlgiu, Germània e Paisos Bàscios. Como sunt tres sas regiones europeas in cursa pro acollire s’osservatòriu de undas gravitatzionales.
Pro sa Sardigna est unu disafiu de importu. S’ìsula traballat dae annos a su progetu in paris cun istitutziones, universidades e comunidades locales. Sa candidadura tedesca rendet sa cumpetitzione prus difìtzile, ma fintzas prus significativa.
S’Einstein Telescope at a faeddare in sardu
“Su fatu chi fintzas sa Germània apat ufitzializadu sa voluntade de acasagiare s’Einstein Telescope no est unu problema. Cunsideradu chi nois auguremus una forma a L de s’infrastrutura (chi diat interessare duos giassos) sa candidadura de sa regione de sa Lusàtzia in Sassònia, rapresentat un’ocasione pro afortiare sa de Sos Enattos”. Dd’at naradu Raffaele Marras, consulente pro s’Et pro sa Presidente de sa Regione Sardigna.
In sas dies coladas, su prèmiu Nobel pro sa Fìsica, Giorgio Parisi (presidente de su comitadu tècnicu-sientìficu italianu), dae sas pàginas de su periòdicu tedescu Tagesspiegel aiat auguradu una collaboratzione italo-tedesca pro s’Einstein Telescope, una ala in Sardigna e una in Sassònia, definende·la sa solutzione mègius fintzas dae su puntu de bista sientìficu. “Su rilevadore chi mesurat sas undas gravitatzionales diat dèvere èssere costruidu in Sassònia e in Sardigna – at afirmadu Parisi -. Ambos Paisos bantant una traditzione de primore sientìficu de sustentare pro tempus meda unu progetu gasi mannu”.
“A cunfortu de custa positzione – ispiegat Marras – giai in su nadale 2024, s’Istitutu Natzionale de Fìsica Nucleare (Infn) e su Deutsches Zentrum für Astrophysik (Dza), ant sutascritu una lìtera in sa cale si sunt impinnados pro una cooperatzione subra de s’Einstein Telescope”.
“Cun custu acòrdiu – at declaradu Antonio Zoccoli, presidente de s’Infn – cherimus unire sas fortzas pro afrontare in paris sos disafios sientìficos e tecnològicos chi s’Einstein Telescope nche ponet in dae in antis e costruire un’infrastrutura chi siat non petzi a s’avanguàrdia, ma fintzas sìmbulu de cooperatzione europea”.
“In prus – agiunghet ancora Marras – sas interlocuzioni intre Ministèriu de sa Chirca, Infn, Regione e Sassònia sunt aviadas dae meda cun sa punna de isvilupare una collaboratzione chi donat benefìtzios a ambos”.
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna – IMPRENTAS 2024-2025. LR 22/2018. Atividade realizada cun su contributu de sa Regione Sardigna – IMPRENTAS 2024-2025 LR 22/2018
